Сәлем! 8 наурыз мерекесін көңілді өткізіп, көктемнің алғашқы лебін сезініп үлгерген боларсыз. Наурыз басталысымен ауа райы ғана емес, тіршілік ырғағы да өзгере бастайды. Күн ұзарып, қала жанданады, өмір қарқыны да үдей түседі. Осы өзгерістен ақпарат кеңістігі де сырт қалмайды. Технологиялар күнделікті өмірге бірде білінбей, бірде айқын араласып, өз ықпалын күшейтіп келеді. Бір жаңалық үміт ұялатады, енді бірі ойланып қарауға мәжбүр етеді.
Соңғы күндері ең көп талқыланған тақырыптардың бірі – жасанды интеллектке қатысты күтілімнің шамадан тыс жоғары болуы. Кей жағдайларда нейрожелілер қарапайым сұрақтарға да сенімді түрде қате жауап беріп жатады. Мысалы, тарихи деректерді шатастырып, шындықта болмаған оқиғаларды нақты факт ретінде ұсынған мысалдар кездеседі. Тіпті бұл жөнінде жүйенің өзі де астарлы түрде мойындайды: технология айналасында белгілі бір әсірелеу бар. Үлкен уәделер, ауқымды жарнама және нақты қай жерде тиімді қолданылатыны толық айқындалмай тұрып кеңінен енгізілуі – осының бәрі сол көрініс. Дегенмен мамандар бұл құбылысты қалыпты үдеріс ретінде бағалайды. Ірі технологиялық жаңалықтардың көбі дәл осындай жолдан өткен: әуелі қызығушылық, кейін күмән, одан соң біртіндеп күнделікті өмірдің ажырамас бөлігіне айналу. Қазіргі жасанды интеллект те осы кезеңнен өтіп жатыр.
Сонымен қатар жасанды интеллект жайлы пікірталас жүріп жатқанымен, ол біртіндеп жұмыс құралдарының құрамына еніп келеді. Мәселен, Google Docs жүйесінде мәтінді қысқаша аудиошолу түрінде тыңдауға мүмкіндік беретін жаңа функция пайда болмақ. Gemini және NotebookLM технологияларына сүйенген бұл мүмкіндік пайдаланушыға құжат мазмұнын үш минуттық аудио ретінде қабылдауға жағдай жасайды. Мұндай шешімдер технологияның шынайы құндылығын көрсетеді. Артық уәде емес, нақты қолайлылық – негізгі өлшем.
Әлемдік ІТ-компаниялар жаңа тәсілдерді сынап жатқан тұста, Қазақстан да цифрландыру бағытын жүйелі түрде жалғастырып келеді. Қазір халық ең жиі пайдаланатын он қызметті толық онлайн форматқа көшіруге басымдық берілген. Бұған дейін ХҚКО-ға түсетін өтініштердің басым бөлігі осы қызметтерге тиесілі болатын. Бүгінде электрондық цифрлық қолтаңба алу ісі толықтай дерлік қашықтан жүзеге асады. Егер бұрын адамдар бұл қызмет үшін арнайы баруға мәжбүр болса, қазір ЭЦҚ-ның басым бөлігі онлайн рәсімделеді. Соның нәтижесінде орталықтардағы жүктеме азайып, мемлекеттік қызмет алу үдерісі жеңілдей түсті.
Өңірлердегі өзгерістер де назар аудартпай қоймайды. Қостанай облысы соңғы жылдары технологияны белсенді енгізіп жатқан аймақтардың бірі ретінде аталады. Өндіріс орындарында автоматтандыру қарқын алған. Бір жылдың ішінде жүзден астам өндірістік робот іске қосылып, жалпы саны 145-ке жеткен. Бұдан бөлек, цифрлық шешімдер ауыл шаруашылығы, көлік және медицина салаларына да еніп жатыр. Бұл жерде басты назар – көрсеткіш үшін емес, нақты нәтиже үшін жұмыс істеу.
Мемлекеттік қаржы саласында да цифрлық өзгеріс байқалады. Қаржы министрлігі Smart Data Finance платформасын толыққанды іске қосты. Бұл жүйе әртүрлі дереккөздерден алынған мәліметтерді біріктіріп, оларды жедел талдауға мүмкіндік береді. Соның арқасында салық және бюджет көрсеткіштерін нақты уақыт режимінде бақылауға болады. Яғни басқару тәсілі біртіндеп деректерге негізделген модельге ауысып келеді.
Алайда цифрлық мүмкіндіктер артқан сайын қауіпсіздік мәселесі де өзекті бола түседі. Сарапшылар алаяқтардың смартфон арқылы жеке деректерге қол жеткізуге жиі ұмтылатынын ескертеді. Жалған сілтемелер, күмәнді қосымшалар мен алдамшы хабарламалар арқылы олар құпия ақпаратты қолға түсіруге тырысады. Сондықтан қарапайым сақтық шараларын ұмытпау маңызды. Қосымшаларды тек ресми көздерден жүктеу, күмәнді сілтемелерден аулақ болу, құрылғыны биометриялық қорғаныспен қамтамасыз ету – қауіпсіздіктің негізгі талаптары.
Технология әлемі тек алаңдаушылық туғызбайды, ол кейде қызықты жаңалықтармен де қуантады. Мысалы, Ecoute TH2 құлаққабы ұсынылды. Бұл құрылғыда кәсіби аудиотехникада қолданылатын шамды күшейткіш пайдаланылған. Соның нәтижесінде дыбыс жұмсақ әрі қанық шығады. Бұл модель әсіресе сапалы дыбысты бағалайтындар үшін қызықты болмақ.
Сондай-ақ Leica компаниясымен бірлесіп жасалған Xiaomi 17 және Xiaomi 17 Ultra смартфондары таныстырылды. Бұл құрылғыларда басты назар камера мүмкіндіктеріне аударылған. Өндіруші оларды толыққанды түсірілім құралы ретінде ұсынып отыр. Бағасы да соған сай: бастапқы нұсқасы шамамен 470 мың теңгеден басталса, флагмандық үлгісі 720 мың теңге шамасында.
Жиналмалы Huawei Mate X7 смартфоны да назардан тыс қалған жоқ. Құрылғының басты ерекшелігі – күнделікті пайдалануға ыңғайлылығы. Жұқа корпус, қолға жайлы материал, ал ашқанда үлкен экранға айналуы оны әмбебап етеді. 8 дюймдік OLED дисплейі 120 герц жиілікте жұмыс істейді. Бұл құжатпен жұмыс істеуге де, бейне көруге де қолайлы. Камерасы да лайық деңгейде: 50 мегапиксельді негізгі модулі бар жүйе 4K форматында сапалы түсірілім жасауға мүмкіндік береді. Нәтижесінде бұл құрылғы смартфон мен планшеттің тиімді үйлесімі ретінде көрінеді.
Жалпы алғанда, өткен апта технологиялар әлеміндегі қазіргі үрдісті анық көрсетіп берді. Бір жағынан, жасанды интеллект төңірегінде пікірталас әлі де көп. Екінші жағынан, нақты өмірде қай шешімдердің пайдалы екені айқындала бастады. Цифрлық сервистер ыңғайлы бола түсуде, өңірлер технологияны іс жүзінде қолдануға көшті, ал құрылғылар нарығы жаңа мүмкіндіктер ұсынуды жалғастырып келеді. Алдағы жаңалықтар бұл үдерістің қай бағытта дамитынын одан әрі айқындай түсетіні сөзсіз.
