Anthropic компаниясының негізін қалаушылардың бірі 2028 жылға қарай жасанды интеллект өз мүмкіндіктерін өздігінен жетілдіре алатын деңгейге жетуі ықтимал екенін мәлімдеді. Ықтималдық көрсеткіші – 60%. Бұл мәлімдеме, ЖИ технологиясын тікелей саудалайтын компанияның тарапынан шыққанын ескермесек, өте қорқынышты естіледі. «Біздің өнім соншалықты қуатты, жақын арада адамзат үшін шешуші мәнге ие жүйеге айналуы мүмкін» деген пікір ескертуге қарағанда инвесторларға бағытталған таныстырылымға көбірек ұқсайды. Оның үстіне Anthropic мұндай ықтимал өзгерістердің салдарын зерттейтін арнайы институт та құрған. Бұл тұрғыдан алғанда компания мәселені өзі қалыптастырып, өзі зерттеп, кейін сол мәселені реттеу жөніндегі талқылауларға негізгі қатысушы ретінде қатысуға ұмтылып отырғандай әсер қалдырады.
OpenAI бір мезетте үш жаңа дауыстық модельді таныстырды. Солардың ішіндегі бастысы саналатын GPT-Realtime-2 жүйесі әңгімелесу барысында GPT-5 деңгейіндегі пайымдау қабілетін көрсете алады деп сипатталуда. Мәтін көлемі төрт есе ұлғайып, бенчмарк көрсеткіштері алдыңғы нұсқасынан 15%-ға асып түсті. Zillow компаниясы қоңыраулардың тиімділігі 69%-дан 95%-ға дейін күрт өскенін хабарлады. Әрине, мұндай көрсеткіштер әсерлі көрінеді. Дегенмен технологиялық салада әр тоқсан сайын таңғаларлық нәтижелер жарияланып, кейін нақты жобаларда олардың әлдеқайда қарапайым екені байқалып жататыны белгілі. Осы тұрғыдан алғанда минутына үш цент құнымен жетпіс тіл арасында нақты уақыт режимінде аударма жасау мүмкіндігі әлдеқайда маңызды жаңалық сияқты көрінеді.
Күніне небәрі он бес минут жаттығу жасап, кез келген жаста мидың жұмысын жақсартуға болады деген зерттеу нәтижесі жарияланды. Үш жыл бойы 19 бен 94 жас аралығындағы төрт мыңға жуық адам қысқа когнитивтік жаттығулар орындап отырған. Зерттеу қорытындысы олардың барлығында белгілі бір көрсеткіштердің жақсарғанын көрсеткен. Тіпті бастапқы деңгейі жоғары қатысушылардың өзінде оң өзгерістер байқалған. Ғалымдар әзірге даму шегін анықтай алмаған. Мұндай мәлімдеме белгілі бір дәрежеде қосымшаны жарнамалау әрекетіне ұқсайды. Өйткені зерттеу авторларының өз қосымшасы да бар. Соған қарамастан негізгі идея назар аударуға тұрарлық. Яғни адам миы отыз жастан кейін міндетті түрде құлдырауы тиіс деген түсінік ғылыми тұрғыдан дәлелденбеген. Мұның өзі адамдарды белсенділігін сақтауға ынталандыратын ой.
Cloudflare компаниясының кірісі 34 пайызға өскеніне және қаржылық болжамы жақсарғанына қарамастан, компания қызметкерлерінің бестен бір бөлігін қысқартатынын жариялады. Бұл шамамен 1100 адамның жұмыс орнын жоғалтуына әкеледі. Ресми түсіндірмеде мұндай шешім жасанды интеллектті енгізуге байланысты ұйымдастырушылық қайта құрылымдау нәтижесі екені айтылған. Корпоративтік тілден қарапайым тілге аударсақ, кейбір міндеттерді енді адамдардан гөрі алгоритмдер арзан орындайды деген сөз. Cloudflare бұл бағытта жалғыз емес. 2026 жылдың өзінде технологиялық салада 113 мыңнан астам адам қысқартылған. Бұрын мұндай қадамдар компанияның қаржылық жағдайы нашарлаған кезде жасалатын. Қазір керісінше, бизнес көрсеткіштері жақсы болған жағдайда да қызметкерлер саны азайтылып жатыр. Бәлкім, осының өзі қазіргі кезеңнің басты ерекшелігі шығар.
Codex енді тікелей Chrome браузерінде жұмыс істейді. Жеке қойындылармен жұмыс істеу, DevTools құралдарына қол жеткізу және тестілеу функциялары браузерді толық бақылауға алмай-ақ орындалады. Сырттай қарағанда бұл өте ыңғайлы шешім болып көрінеді. Алайда іс жүзінде OpenAI Codex-ті жай ғана бағдарламалауға көмектесетін құралдан күнделікті браузерлік ортаның бір бөлігіне айналдырып келеді. Ол ашық тұрған қойындыларды көріп, пайдаланушы әрекеттеріне араласып, түрлі міндеттерді орындауға қатысады. Аптасына төрт миллион адам қолданатын және инфрақұрылымға 50 миллиард доллар жұмсап отырған жүйе туралы сөз болғанда, мәселе оның код жаза алатынында емес. Негізгі сұрақ оның пайдаланушының жұмыс процесінің қандай бөлігін біртіндеп өзіне алатынында болып отыр.
Unitree компаниясы өзінің гуманоид роботтарына арналған қосымшалар дүкенін іске қосты. UniStore деп аталатын платформада әзірге 24 қосымша бар. Олардың қатарында би қимылдары, жекпе-жек элементтері және басқа да функциялар ұсынылған. Сонымен қатар компанияның G1 роботы коньки теуіп, сальто жасап қана қоймай, Сеулде буддист монахтары қатарына қабылданғаны туралы да хабарланды. Мұндай роботтың бағасы шамамен 13 500 долларды құрайды.
Түпкі идея айқын: смартфондардың даму тарихын қайталау, яғни арзан аппараттық жасақтама мен дамыған экожүйені ұштастыру. Алайда смартфон алғашқы күннен бастап нақты мәселені шешті. Ал қазіргі жағдайда роботтарға арналған жиырма төрт қосымшаның басым бөлігі олардың қозғалыс мүмкіндіктерін көрсетуге бағытталған. Әрине, кезінде iPhone-ға арналған алғашқы қосымшалардың арасында да аса маңызды емес бағдарламалар болған. Бірақ смартфон жаңалықтар тақырыбына айналу үшін монах дәрежесін алуға мұқтаж болған жоқ.
Жасанды интеллект платформаларында тіркелетін әр алтыншы парақшаның жалған екені анықталған. Автоматтандырылған бағдарламалар жаппай тіркеліп, тегін ұсынылатын есептеу ресурстарын пайдаланып, кейін жоғалып кетеді. Осындай жағдайдың салдарынан бір стартап жаңа клиент тарту құнын 500 долларға дейін жеткізген. Себебі оның тұтынушылардың едәуір бөлігі шын мәнінде бағдарламалық сценарийлер болып шыққан. Кейбір компаниялар тегін сынақ кезеңінен толықтай бас тарта бастады. Мұндай жағдайда Stripe алаяқтықпен күресуге арналған жаңа шешімдерін ұсынуда. Яғни мәселе туындайды, содан кейін сол мәселені шешетін өнім пайда болады. Технологиялық нарықтағы үйреншікті құбылыс.
Қытайдың Netflix баламасы саналатын платформа алдағы бес жылда контенттің басым бөлігін жасанды интеллект өндіретінін ашық мәлімдеді. Компания кірісінің жеті пайызға төмендеп, таза пайдасының 81 пайызға қысқарғанын ескерсек, бұл мәлімдеме болашақты болжаудан гөрі шығындарды азайту амалына көбірек ұқсайды. Қазірдің өзінде жасанды интеллект көмегімен түсірілетін он алты фильм өндіріс кезеңінде тұр. Авторларды тарту үшін оларға қосымша 20 пайыз сыйақы ұсынылуда. Әдетте платформа бір мезгілде бюджетті қысқартып, технологиялық төңкеріс туралы айта бастаса, мұндай төңкерістің негізгі мақсаты шығындарды азайту болуы мүмкін.
Coursera компаниясы Udemy платформасын 2,5 миллиард доллар көлеміндегі акциялар айырбасы арқылы сатып алды. Нәтижесінде 290 миллионнан астам білім алушыны қамтитын алып edtech құрылымы қалыптасты. Компания басшылығы мұны жасанды интеллект дәуіріне арналған ең толық білім беру платформасының қалыптасуы ретінде сипаттап отыр. Алайда назар аударатын жайт басқа. Егер өз бетінше жоғары өсім көрсете алмаған екі платформа бірігетін болса, бұл әрдайым ауқымды амбициялардың белгісі бола бермейді. Кей жағдайда мұндай қадам нарықтағы орнын сақтап қалу үшін жасалады. Жыл сайын 115 миллион доллар көлемінде үнемдеу жоспарланып отырғаны жарияланды. Мұндай үнемдеу көбіне қызметкерлер санын қысқартумен қатар жүреді. Ал Udemy акционерлерінің 99,9 пайызы мәмілені қолдаған. Бұған олардың баламалы таңдауының аз болуы да әсер еткен болуы мүмкін.
Араға бір апта салып құқықтық салаға арналған екі ашық кодты жасанды интеллект құралы таныстырылды. Екеуі де нарықтық бағасы 11 миллиард долларға жеткен Harvey платформасымен бәсекелесуді көздейді. Latham & Watkins заң фирмасының бір қызметкері Harvey-дің ұқсас нұсқасын екі апта ішінде құрастыра алғанын мәлімдеді. Әрине, нақты өнімнің ішкі құрылымы бұдан әлдеқайда күрделі болуы мүмкін. Дегенмен мұндай мәлімдеменің шындыққа жанасуының өзі құқықтық жасанды интеллект қызметтерін жоғары бағамен сатып отырған компаниялар үшін маңызды белгі болып саналады.
Бір апта ішінде 90 миллион рет орнатылған жүйені енді жай ғана өнім деп атау қиын. Ол инфрақұрылымдық деңгейдегі технологияға айналып келеді. Codex бағдарламалау көмекшісі мәртебесінен асып, браузердің үстінен жұмыс істейтін екінші операциялық ортаға ұқсай бастады. Chrome кеңейтімі ретінде ол тіркелген сервистерге, әзірлеу құралдарына және түрлі автоматтандырылған функцияларға қол жеткізе алады.
Бұл енді жай ғана код жазуға көмектесетін құрал емес, пайдаланушының жұмыс күніне тікелей араласатын агентке айналып отыр. Мұндай өзгерістер бағдарламашыларға ғана емес, цифрлық ортада жұмыс істейтін барлық мамандарға әсер етуі мүмкін.
Figure AI компаниясының екі роботы жатын бөлмені екі минут ішінде жинап шыққан. Олар өзара арнайы жоспарлау жүйесін немесе тікелей байланыс арнасын пайдаланбаған. Роботтар тек камералар арқылы бір-бірінің әрекетін бақылап, соған сәйкес қимылдаған. Олар төсекті жинап, киімдерді орнына қойып, қоқысты шығарған. Бір жыл бұрын ыдыс жуғыш машинаны толтырудың өзі маңызды жетістік ретінде ұсынылғанын ескерсек, бұл айтарлықтай ілгерілеу.
Мұндағы ең қызықты тұс бөлмені жинаудың өзі емес. Негізгі жаңалық роботтардың бір-бірінің ниетін визуалды түрде түсіне алуы. Бұл енді жай ғана берілген бұйрықты орындау емес. Мұндай әрекет адамдардың күнделікті өмірде сөзсіз-ақ жұмысты бөлісіп атқаруына көбірек ұқсайды. Әзірге әмбебап үй көмекшісі деңгейіне жеткен жоқ. Дегенмен даму бағыты айқын байқалады.
Депрессияны емдеуге арналған мобильді қосымша екі жылдық зерттеу барысында 6200 студент қатысқан сынақта университет психологтарынан жоғары нәтиже көрсеткен. Қосымшаны пайдаланған студенттердің көмекке жүгіну көрсеткіші клиникаға жолданғандармен салыстырғанда жеті есе жоғары болған. Бұл жағдайдың басты себебі адамның ешқайда бармай-ақ, ешкімге жағдайын түсіндірмей-ақ қолдау алу мүмкіндігімен байланысты болуы ықтимал. Қазіргі таңда смартфон пайдаланушы туралы көптеген деректерді жинайды. Сондықтан мұндай құралдардың кең таралуы белгілі бір деңгейде заңды құбылыс ретінде қабылданады.
Орталық банктер жасанды интеллект алгоритмдерінің дағдарыс жағдайларында дүрбелеңге түскен салымшылар секілді әрекет ететінін анықтады. Тек олардың шешім қабылдау жылдамдығы әлдеқайда жоғары. Еуропалық орталық банк сауда боттарын банкке жаппай қаражат алу жағдайын модельдейтін сценарийде сынақтан өткізген. Нәтижесінде алгоритмдер қаржылық көрсеткіштер қалыпты болғанына қарамастан активтерді жаппай сатуға кіріскен. Себебі олар бұрынғы жағымсыз тәжірибелерге шамадан тыс сүйенген. Ғалымдар бұл құбылысты «ыстық пеш әсері» деп атаған. АҚШ Федералдық резерв жүйесі сауалнама жүргізген нарық қатысушыларының жартысына жуығы жасанды интеллектті қаржылық тұрақтылыққа төнетін қауіптердің бірі деп санайды. Қазіргі уақытта реттеушілер тиісті баяндамалар әзірлеуде. Ал нарықтың өзі бұл мәселеге әзірге жеткілікті көңіл бөліп отырған жоқ.
Goldman Sachs жасанды интеллектінің жақын арада нақты табыс әкеле бастайтыны жөнінде кезекті талдамалық есебін жариялады. Сарапшылардың пікірінше, алдағы үш пен он екі ай аралығында нарықта бетбұрыс кезеңі басталады. Өйткені токендерді өндіру арзандап, оларды сатудан түсетін кіріс арта түседі. Болжам бойынша 2030 жылға қарай тұтыну көлемі 24 есе, ал 2040 жылға қарай 55 есе өседі. Мұндай көрсеткіштер әсерлі көрінеді. Алайда Goldman Sachs бұған дейін де осындай ірі болжамдарды жиі жасағанын ескерген жөн. Қазіргі жағдайда ерекше назар аударатын сан басқа. Бағдарламалау міндеттерін орындайтын жасанды интеллект агентінің күндік құны шамамен 13 долларды құрайды. Бұл көрсеткіш салаға енді қадам басқан жас мамандар үшін әлдеқайда маңызды болуы мүмкін.
Codex bug bounty бағдарламасы арқылы 16,88 доллар табыс тапқан. Жүйе жобаны өздігінен тауып, өзгерістер енгізіп, pull request жіберіп, тексеруден өткеннен кейін сыйақы алған. Эксперимент авторы мұндай нәтиже күн сайын қайталанса, айына шамамен 506 доллар табыс табуға болатынын есептеп шығарған. Әзірге автономды жасанды интеллект агентінің табысы көптеген бастапқы деңгейдегі қызметкерлердің еңбекақысынан төмен. Соған қарамастан бұл тәжірибе алгоритмдердің экономикалық қызметке дербес қатысу мүмкіндігінің артып келе жатқанын көрсетеді.
Сэм Альтман студенттердің ChatGPT жүйесін өзіндік операциялық орта ретінде пайдалана бастағанын айтты. Оның сөзінше, кейбір жастар маңызды шешім қабылдамас бұрын міндетті түрде чат-боттың пікірін сұрайды. Бір жағынан бұл өнімнің танымалдығын көрсететін жағымды баға сияқты көрінеді. Екінші жағынан, мұндай құбылыс жас ұрпақтың дербес ойлау қабілетіне қатысты сұрақтар туындатады. Альтман бұл туралы Sequoia Capital ұйымдастырған шарада мақтанышпен айтқанымен, мәселенің екінші қыры да бар. Смартфондар адамның күнделікті өмірін өзгертті, бірақ олар ешқашан адамның өзін одан жақсы түсінетіндей кейіп танытқан емес.
https://www.perplexity.ai/…/altman-says-college…
Алекс Крол, Facebook
Қосымша материалдар мен сараптамалық мақалаларды біздің Telegram арнамыздан оқи аласыздар.
