Жасанды интеллект нарығындағы дүрбелең АҚШ чиптер мен модельдерге қатысты жаңа талаптар енгізуге дайындалып жатыр
АҚШ жақын арада жасанды интеллект пен жартылай өткізгіштерге қатысты жаңа реттеу шараларын енгізетінін мәлімдеді. Вашингтонда өткен тыңдауда АҚШ Сауда министрлігінің өкілі Джеффри Кесслер әкімшіліктің жасанды интеллект чиптерін мемлекеттер арасында бөлуге қатысты қолданыстағы ережеден бас тартуды жоспарламайтынын растады. Бұл талап бірқатар елге чип жеткізуге шектеу қойып, есептеу қуатына ие болу жолындағы жаһандық бәсекенің маңызды тетігіне айналды. Осы кезеңде Reuters агенттігі жасанды интеллект жүйелеріне қажетті есептеу қуатына қатысты ірі келісімдер туралы да хабарлады. Олардың қатарында құны 1 млрд доллардан асатын Reflection компаниясының келісімшарты бар. Мұндай жағдай жасанды интеллектінің жай ғана технологиялық жаңалық емес, қатаң бақылауды қажет ететін стратегиялық сала ретінде қабылдана бастағанын көрсетеді.
Жасанды интеллект реттеушілердің ұйқысы қанғанша күтпей, есейіп келеді.
OpenAI тағы да таңғалдырды, компанияның алғашқы құрылғысы экрансыз болуы мүмкін
Reuters агенттігінің хабарлауынша, OpenAI тұтынушыларға арналған алғашқы аппараттық құрылғысын әзірлеп жатыр. Ол экрансыз портативті динамик болуы мүмкін. Бұл бағдарламалық жасанды интеллект пен чат-боттарымен танылған компания үшін маңызды бетбұрыс болмақ. Бұл жаңалық Apple компаниясы OpenAI мен оның бұрынғы екі қызметкерін коммерциялық құпияларды заңсыз иемденді деген айыппен сотқа бергеннен кейін көп ұзамай тарады. Қазір нарықта жаңа құрылғы үйдегі цифрлық көмекшілердің жаңа үлгісіне айнала ма, әлде жасанды интеллектімен сөйлесуге арналған қымбат құрал болып қала ма деген мәселе талқыланып жатыр. Егер жоба сәтті жүзеге асса, ақылды үй нарығындағы бәсекенің бағыты да өзгеруі мүмкін.
Бәлкім, болашақты экрансыз ұсыну арқылы адамдардың назарын бөлмеуді көздеп отырған шығар.
Жасанды интеллект пен қауіпсіздік саласында Ақ үй әзірлеушілер мен маңызды инфрақұрылым өкілдерін біріктірмек
АҚШ Әкімшілігі жасанды интеллект әзірлеушілері мен аса маңызды қызметтерді ұсынатын компаниялардың өзара іс-қимылын үйлестіретін топ құрылғанын мәлімдеді. Reuters мәліметінше, бастаманың мақсаты озық жасанды интеллект жүйелері анықтаған киберқауіпсіздік осалдықтары туралы ақпаратпен жедел алмасу және түрлі оқиғаларға ортақ әрекет ету тәртібін келісу болып отыр. Бұл АҚШ президентінің маусымда берген өкімінен кейін қолға алынған кең ауқымды стратегияның бір бөлігі. Мұндай қадам жасанды интеллектінің жаңа қырын көрсетеді. Ол қауіп тудыруы мүмкін құрал ғана емес, қауіп-қатерді алдын ала анықтауға көмектесетін технологияға да айналып келеді. Энергетикадан бастап байланыс жүйелеріне дейінгі маңызды инфрақұрылым үшін мұндай тәсіл үйлестіру үдерісі артық бюрократияға ұлақпаған жағдайда тиімді тәжірибеге айналуы мүмкін.
Енді киберқауіпсіздік мәселелері де жасанды интеллектпен бірге өтетін ортақ жиындардың тақырыбына айналды.
Жасанды интеллект нарығындағы бәсеке күшейді, инвесторлар чип өндірісіндегі жаңа серпінді күтуде
Reuters сол күні TSMC компаниясы жасанды интеллект инфрақұрылымына сұраныстың артуы есебінен қатарынан бесінші тоқсанда рекордтық пайда көрсетуі мүмкін екенін хабарлады. Бұл нарықтың қызып кеткені туралы пікірлерге қарамастан, есептеу қуатына деген сұраныстың әлі де жоғары екенін көрсетеді. Reuters жаңалықтар легінде жасанды интеллект стартаптарына қатысты ірі келісімдерді де атап өтті. Олардың қатарында құны 1 млрд доллардан асатын есептеу ресурстарын ұсынуға арналған Reflection компаниясының келісімшарты бар. Осыған байланысты технологиялық нарық енді қосымшалар үшін емес, чиптерге, серверлерге және электр энергиясына қол жеткізу үшін жүріп жатқан бәсекеге көбірек ұқсайды. Жасанды интеллект біртіндеп тек бағдарламалық жасақтамаға негізделген бағыттан ауқымды өндірістік салаға айналып келеді.
Бастапқыда бәрі жасанды интеллект модельдерін талқылады, енді тапшылық кәдімгі темірге, яғни нақты техникалық құралдарға жетті.
Қаржы нарығын реттеуші агенттік тұтынушылық несие беру талаптарын күшейтті
Қазақстанның Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі елдегі тұтынушылық несие беру тәртібін едәуір өзгертетін бірқатар заңға тәуелді нормативтік актінің қабылданғанын хабарлады. Бұл туралы Ulysmedia.kz реттеушінің ресми баспасөз хабарламасына сілтеме жасап жазды. Жаңа тәртіп бойынша тәуекел деңгейіне қарай реттеу тәсілі мен қаржы нарығына қатысушылардың әрекетін бақылау жүйесі енгізіледі. Бұл қаржылық өнімдерді ұсынудағы шамадан тыс белсенді әрі ашық емес тәсілдерді азайтуға бағытталған. Агенттік банктерге, микроқаржы ұйымдарына, сақтандыру компанияларына және бағалы қағаздар нарығындағы бірқатар кәсіби қатысушыға қаржылық өнімдерді әзірлеуден бастап оларды ұсынуды тоқтатуға дейінгі барлық кезеңге ортақ талаптар белгілейді. Реттеушінің мәлімдеуінше, жаңа нормалар қаржылық қызмет тұтынушыларының құқықтарын қорғауға және ұйымдардың өнім саясатына жауапкершілігін арттыруға бағытталған. Бұл өзгерістер бөлшек несие беру саласын қатаңырақ реттеу жағдайында қаржылық технологияларға негізделген қызметтерді одан әрі дамытуға негіз болады.
Енді қаржылық өнімдерге жарқын жарнамадан бұрын байыпты тәртіп қажет.
Қазақстанда цифрлық активтердің айналымына қатысты жаңа тәртіп енгізіліп, осы саланы дамыту жөніндегі жарлыққа қол қойылды
Қазақстан Президенті мен Үкіметі цифрлық активтер индустриясын дамыту туралы жарлыққа қол қойылғанын хабарлады. Құжат 2026 жылғы 1 мамырдан бастап қолданыстағы цифрлық активтердің айналымын реттейтін құқықтық тәртіпке негізделген. Ұлттық банктің ресми түсіндірмесінде заңнама қамтамасыз етілмеген цифрлық активтер мен цифрлық қаржылық активтерді нақты ажырататыны айтылған. Бірінші санатқа криптовалюталар жатса, екінші санатқа стейблкоиндер, токенделген активтер және дәстүрлі қаржы құралдарының цифрлық нысандары кіреді. Жарлықтағы негізгі жаңалықтардың бірі цифрлық активтер саласындағы қызмет көрсетушілерді лицензиялау тәртібін енгізу болып отыр. Криптовалюта биржалары, айырбастау сервистері және цифрлық активтер шығаратын платформалар бұдан былай реттелетін ортада ғана жұмыс істей алады. Ол үшін Ұлттық банктен лицензия алу немесе есептік тіркеуден өту қажет. Сонымен бірге Ұлттық банк негізін ақша қаражаты құрайтын цифрлық қаржылық активтерді шығару, айналымға енгізу және өтеу тәртібін бекітті. Жарлықта трансшекаралық төлемдерде стейблкоиндерді пайдалану және мемлекеттік облигацияларды токендеу тетіктері де қарастырылған. Құжат орталықтандырылмаған қаржы саласын және цифрлық инфрақұрылымды реттеуді одан әрі дамытуға, сондай-ақ халықаралық қаржы институттарымен ынтымақтастықты кеңейтуге жол ашады.
Қазақстандағы криптовалюта әзірге ақша мәртебесіне ие болған жоқ, бірақ оған қойылатын талаптар қалыптаса бастады.
Цифрландыру мен ақпараттандыру саласындағы негізгі заң жаңартылды
Қазақстан Үкіметі мен Парламенті ақпараттандыру туралы заңға енгізілетін кезекті түзетулер топтамасын аяқтады. Өзгерістер мен толықтырулар енгізілген нұсқадағы нормалардың бір бөлігі 2026 жылғы 25 тамыздан бастап күшіне енеді, ал жекелеген ережелер Цифрлық кодекске енгізілді. Заңға қатысты ресми материалдарда өзгерістердің цифрлық мемлекеттік қызметтерді дамытуға, мемлекеттік сектордың ақпараттық жүйелеріне қойылатын бірыңғай талаптарды енгізуге және қаржылық технологияларға негізделген шешімдерді мемлекеттік платформалармен ықпалдастыру мүмкіндігін кеңейтуге бағытталғаны айтылған. Түзетулер қаржылық және мемлекеттік қызметтерді алу кезінде электрондық құжаттарды, электрондық цифрлық қолтаңбаны және азаматтарды қашықтан сәйкестендіру тетіктерін пайдалану тәртібін нақтылайды. Сонымен қатар заң жеке деректер мен маңызды ақпараттық инфрақұрылымның қауіпсіздігіне қойылатын талаптарды күшейтіп, цифрландыруды экономиканың киберқауіптерге төзімділігімен байланыстырады. Бұл өзгерістер жасанды интеллект қызметтерін, цифрлық қаржылық өнімдерді және мемлекет пен азамат арасындағы электрондық өзара іс-қимыл арналарын одан әрі реттеуге қажетті құқықтық негіз қалыптастырады.
Цифрлық мемлекет біртіндеп сынақ нұсқасынан арылып келеді, алайда алда әлі түзетілетін ақаулар бар.
Президент Астанада қазақ-қытай жасанды интеллект мектебін ашуды тапсырды
2026 жылғы 26 тамызда Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Үкіметке Астанада жасанды интеллект пен цифрлық технологияларға маманданатын бірлескен қазақ-қытай мектебін ашу мәселесін пысықтауды тапсырды. Бастама Қазақстанда 2026 жылдың Цифрландыру және жасанды интеллект жылы деп жариялануымен байланысты. Оның негізгі мақсаты мамандар даярлау, машиналық оқыту, деректерді талдау және цифрлық инженерия бағыттарындағы білім беру бағдарламаларын дамыту, сондай-ақ шетелдік оқу және зерттеу орталықтарымен ынтымақтастықты тереңдету болып отыр.
Бұл бастама Қазақстанда жасанды интеллект саласына маман даярлаудың жүйелі инфрақұрылымын қалыптастыруға және халықаралық технологиялық ынтымақтастықты нығайтуға бағытталған маңызды қадам саналады.
Қазақстанда электр самокаттарының қозғалысына жаңа талап қойылды
2026 жылғы 26 тамыздан бастап Қазақстанда электр самокаттарын пайдалану тәртібіне қатысты жаңа талаптар күшіне енді. Енді электр самокаттарына тротуарлар мен жаяу жүргіншілер жолымен жүруге тыйым салынады. Жаңа нормалар қауіпсіздікті арттыруға, көлік қозғалысының әртүрлі бағыттарын ажыратуға және жаяу жүргіншілер қатысатын оқиғалардың санын азайтуға бағытталған. Реттеуші органдар жеке электр көлігін пайдалануға қойылатын талаптарды күшейтіп отыр. Бұл мұндай көлік түрінің кеңінен таралуымен қатар, қалалық инфрақұрылым мен заңнаманы көліктің жаңа түрлеріне бейімдеу қажеттілігін көрсетеді.
Бұл өзгеріс жеке электр көлігі мен қалалық мобильдік нарығына тікелей әсер етеді. Электр көлігін пайдалану тәртібінің өзгеруі жалға беру қызметтеріне, қала кеңістігін ұйымдастыруға және шағын көлік құралдарына арналған технологиялық шешімдерге ықпал етеді.
Қазақстандағы ірі бұрғылау жобаларында шешім қабылдау үшін жасанды интеллект қолданылады
2026 жылғы 26 тамызда Қазақстандағы құны миллиондаған доллармен өлшенетін ірі бұрғылау жобаларында шешім қабылдауға көмектесетін жасанды интеллект жүйелерін енгізу туралы ақпарат тарады. Алгоритмдер геологиялық және өндірістік деректердің үлкен көлемін талдап, бұрғылау бағытын оңтайландырады, тәуекелдер мен жобаның экономикалық тиімділігін болжайды. Мұндай тәсіл шығындарды азайтып, өндірістегі қауіпсіздікті арттыруға мүмкіндік береді. Жасанды интеллектінің шикізат өндіру саласында қолданылуы ұлттық экономикадағы инфрақұрылымдық және энергетикалық жобалардың технологиялық тұрғыдан жетілдіріле бастағанын көрсетеді.
Бұл жаңалық жасанды интеллектінің тек ақпараттық технологиялар саласында ғана емес, дәстүрлі өнеркәсіпте де қолданылып жатқанын көрсетеді. Мұндай бағыт Қазақстанның технологиялық жаңғыруындағы негізгі үрдістердің біріне айналып келеді.
Қазақстанның жасанды интеллектіні дамыту жоспарында білім беруге басымдық берілмек
2026 жылғы 26 тамызда Қазақстанның жасанды интеллектіні дамыту жөніндегі ұлттық стратегиясын білім беру мен маман даярлауға басымдық беру арқылы күшейту мүмкіндігі туралы материал жарияланды. Оның аясында жасанды интеллектіні оқу бағдарламаларына енгізу, бағдарламалау, деректерді талдау және цифрлық сауаттылық бойынша курстарды кеңейту, сондай-ақ мектептер мен жоғары оқу орындарын тәжірибелік білім беру технологиялары жобаларына тарту шаралары қарастырылып жатыр. Бұл ретте жасанды интеллект стратегиясының ұзақ мерзімді нәтижесі тек технология сатып алуға емес, білікті мамандарды жүйелі түрде даярлауға және ел ішінде қажетті сараптамалық әлеует қалыптастыруға тәуелді екеніне назар аударылады.
Бұл жаңалық мемлекеттік жасанды интеллект стратегиясын білім беру саласындағы өзгерістермен байланыстыруымен маңызды. Сонымен қатар адам капиталы цифрлық өзгерістерді жүзеге асырудағы негізгі ресурс ретінде қарастырылып отырғанын көрсетеді.
Қазақстандағы телекоммуникация нарығы гигабайттан жасанды интеллект қызметтеріне қарай бет бұрады
2026 жылғы 26 тамызда Қазақстандағы телекоммуникация нарығының өзгеруіне арналған материал жарияланды. Онда байланыс операторлары арасындағы бәсекенің интернет-трафик көлемі мен гигабайт санына ғана емес, жасанды интеллект пен цифрлық платформаларға негізделген қызметтерді дамытуға қарай ауысып келе жатқаны атап өтіледі. Байланыс операторлары бұлттық шешімдерді, бизнес пен халыққа арналған талдамалық және автоматтандырылған қызметтерді ұсынуға бет бұрып жатыр. Олардың қатарында желілерді интеллектуалды басқару, пайдаланушыға бейімделген цифрлық қызметтер және корпоративтік жүйелермен ықпалдастыру мүмкіндіктері бар. Мұндай өзгеріс телекоммуникация компанияларының табыс табу үлгісін өзгертіп, экономикада жасанды интеллект пен бұлттық технологиялардың таралуын жеделдетеді.
Бұл жаңалық Қазақстандағы байланыс нарығының қалай өзгеріп жатқанын түсіну үшін маңызды. Телекоммуникация саласы енді тек мобильді интернет ұсынатын қызмет емес, жасанды интеллект қызметтері мен цифрлық экономиканың негізгі инфрақұрылымына айналып келеді.
Жаңалық мәтіндері жасанды интеллект көмегімен аударылып, жариялауға дайындалды. Материалдарды әзірлеу барысында шетелдік және қазақстандық интернет ресурстарының ақпараты пайдаланылды.
Хайтек+, 9to5Mac, Reuters, Intellaigence, Bloomberg, The Verge, Wired, Қазақстанның Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі, Қазақстан Ұлттық банкі, DigitalBusiness.kz, Forbes Kazakhstan, Kapital.kz, Inbusiness.kz, Tengrinews, Ars Technica, IXBT, Check-point.kz, Overclokers, Техкульт, Digital Business, ranking.kz, Euronews, SHAZOO, Ars Technica, сондай-ақ Қазақстан Республикасының түрлі министрліктері мен ведомстволарының баспасөз қызметтері.
Қосымша материалдар мен сараптамалық шолуларды біздің Telegram арнамыздан оқуға болады.
