АҚШ әкімшілігі жасанды интеллект пен киберқауіпсіздік бойынша жаңа үйлестіру тобын құрды
АҚШ әкімшілігі жасанды интеллект әзірлеушілері мен аса маңызды инфрақұрылым операторларын біріктіретін үйлестіру тобын құрғанын жариялады. Оның міндеті киберқауіптерге бірлесіп қарсы тұру және озық жасанды интеллект модельдерінің мүмкіндіктерін бағдарламалық жасақтамадағы осал тұстарды анықтауға жүйелі түрде пайдалану болмақ. Жаңа құрылым табылған осалдықтар туралы ақпарат алмасуды жолға қойып, кибершабуылдарға жауап беруді жеделдетуге, түрлі компаниялардың бір жұмысты қайталап орындауын азайтуға және энергетика, қаржы, байланыс пен мемлекеттік қызметтердің қорғанысын күшейтуге тиіс. Топ АҚШ президентінің тиісті өкімі негізінде құрылып, жасанды интеллект пен цифрлық қауіпсіздікті реттеуге бағытталған кең ауқымды стратегияның бір бөлігіне айналады.
Жасанды интеллект әуелі бағдарламалардағы осал тұстарды табуды үйреніп, сана философиясына кейінірек ойысатын сияқты.
OpenAI экрансыз дауыс арқылы басқарылатын алғашқы құрылғысын әзірлеп жатыр
OpenAI тұтынушыларға арналған алғашқы құрылғысын шығаруға дайындалып жатыр. Экрансыз портативті құрылғы үйде дауыспен басқарылатын жасанды интеллект көмекшісі ретінде қызмет етпек. Дереккөздердің хабарлауынша, оның негізгі мақсаты дәстүрлі ақылды динамиктер атқаратын қызметтерді қайталау емес, пайдаланушымен табиғи түрде сөйлесіп, күнделікті істерді орындауға көмектесу болмақ. Құрылғыға деген қызығушылық Apple компаниясының OpenAI мен оның бұрынғы қызметкерлеріне қарсы сотқа жүгінуінен кейін де күшейе түсті. Apple оларды коммерциялық құпияларды заңсыз иемденді деп айыптап отыр. Жаңа құрылғының нарыққа шығуы OpenAI-дің бұлттық сервистерге негізделген компаниядан өз құрылғыларын шығаратын технологиялық компанияға айналу жолындағы маңызды қадамын көрсетуі мүмкін. Осылайша компания ақылды динамиктер нарығында орныққан ірі технологиялық алпауыттармен бәсекеге түсуге мүмкіндік беретін жеке құрылғылар экожүйесін қалыптастыруға ұмтылып отыр.
Жасанды интеллект әуелі чатқа қоныстанды, енді қонақ бөлмедегі сөреге көшкелі тұр.
Google Gemini 3.5 Pro шығарылымын кейінге қалдырды
Google компаниясы өзінің негізгі жасанды интеллект моделі Gemini 3.5 Pro-ны шығаруды бірнеше айға шегеріп отыр. Бұған модельдің компания белгілеген сапа талаптарына әзірге толық сәйкес келмеуі себеп болған. Есептерге қарағанда, негізгі мәселе бағдарламалау қабілетіне қатысты. Модель компания күткен деңгейде код жазу тапсырмаларын орындай алмай отыр. Шығарылымның кейінге шегерілуі әзірлеушілерге арналған жасанды интеллект платформалары арасындағы бәсекеде Google-дың жағдайын күрделендіре түседі. Себебі бәсекелестері өз модельдерін бағдарламашыларға арналған құрал ретінде белсенді түрде ұсынып жатыр. Соған қарамастан компания модельдің құрылымын және оны үйретуге пайдаланылатын деректер жиынтығын жетілдіруді жалғастырып, нарыққа бәсекеге қабілетті нұсқамен шығуды көздейді.
Тіпті жасанды интеллект алпауыттарына да кейде кодты қайта қарап, жаңа нұсқаның шығуын кейінге қалдыруға тура келеді.
Жасанды интеллект анықтаған осалдықтар саны екі есе артты
Сала статистикасына сәйкес, 2026 жылы жасанды интеллект жүйелері кеңінен қолданылатын технологиялардағы осалдықтарды өткен жылмен салыстырғанда шамамен екі есе көп анықтауға көмектесіп отыр. АҚШ-тың ұлттық цифрлық осалдықтар дерекқорында жыл басынан бері бағдарламалық жасақтамаға қатысты 45 мыңнан астам мәселе тіркелген. Осалдықтарды анықтау қарқыны 2025 жылғы жалпы көрсеткіштен асып түсуі мүмкін. Мұндай өсім күрделі жүйелердің кодын және баптауларын автоматты түрде талдай алатын қуатты жасанды интеллект модельдерінің кеңінен қолданылуымен байланысты. Бір жағынан, бұл пайдаланушылар мен компаниялардың қорғанысын күшейтеді. Екінші жағынан, осындай құралдар қаскөйлердің қолына түссе, қауіптің қаншалықты ауқымды болуы мүмкін екенін де көрсетеді.
Енді бағдарламалардағы қателерден кодты тексеретін мамандар ғана емес, кодтың өзін көре алатын жасанды интеллект те іздейді.
Еуропада электр көлігіне көшу жеделдеп келеді
Соңғы бір айда Еуропаның негізгі автомобиль нарықтарында толық электр қуатымен жүретін көліктердің жаңа тіркеулердегі үлесі 25 пайыздан асты. Бір айдың өзінде шамамен 224 мың электромобиль тіркелген. Бұл экологиялық талаптардың күшеюі жағдайында аккумулятормен жүретін көліктерге қызығушылықтың артып келе жатқанын көрсетеді. Бұл үдерістің негізгі қозғаушы күші Франция мен Германия болды. Екі елде де мемлекеттік қолдау бағдарламалары мен электрлі көлік үлгілерінің көбеюі таза көлікке көшуді жеделдетіп отыр. Алайда кейбір елдерде сұраныс баяуырақ өсуде. Бұл ретте зарядтау бекеттерінің жеткілікті болуы мен мемлекеттік ынталандыру шараларының маңызы арта түседі. Еуропадағы бұл үрдіс дәстүрлі автокөлік өндірушілеріне қысымды күшейтіп, оларды электрлендіруге бағытталған стратегияларын жедел қайта қарауға мәжбүрлеп отыр.
Осындай қарқын сақталса, көлік таңдағанда түсіне емес, аккумулятор сыйымдылығына көбірек мән беретін боламыз.
Қаржы секторында киберқауіпсіздік талаптары күшейтілді
Қазақстанның қаржы нарығында ақпараттық қауіпсіздікке қойылатын жаңа ең төменгі талаптар күшіне енді. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі банктер мен басқа да қаржы ұйымдарының цифрлық сервистерін қорғауды күшейтетін ережелерді бекітті. Олардың қатарында кибершабуылдарға жауап беру және деректерді сақтау тәртібіне қойылатын талаптар бар. Жарияланған түсіндірмелерде банк қосымшалары мен цифрлық операцияларға қол жеткізу тек телефон нөмірін растаумен шектелмей, пайдаланушының жеке басын неғұрлым қатаң тексеруге негізделуі керектігі атап өтілді. Бұл нарыққа берілген маңызды белгі. Цифрландыру жалғасып жатқанымен, онымен бірге тәуекелдерді бақылау талаптары да күшейіп келеді.
Қолайлылықты қамтамасыз етудің өзі енді пайдаланушының кім екенін анықтаудан басталады.
Көлеңкелі экономикаға қарсы кешенді жоспарға жасанды интеллект енгізіледі
Қазақстан Үкіметі 2026–2028 жылдарға арналған көлеңкелі экономикаға қарсы іс-қимыл жөніндегі кешенді жоспарды бекітті. Құжатта бақылау тетіктерін цифрландыруға және мемлекеттік органдардың деректерін талдау кезінде жасанды интеллектіні кеңінен қолдануға басымдық берілген. Жоспар аясында бірыңғай цифрлық мониторинг платформасын құру көзделіп отыр. Жасанды интеллектке негізделген жүйе ақша мен тауар айналымындағы тәуекелдер мен заң бұзушылықтарды бюджетке залал келмей тұрып анықтап, акцизделетін және әлеуметтік маңызы бар өнімдердің айналымын бақылауды автоматтандыруға тиіс. Бастаманы іске асыруға Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі, Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі, Қаржылық мониторинг агенттігі және өзге де мемлекеттік органдар қатысады. Олар ақпараттық жүйелерін бірыңғай цифрлық ортаға біріктіреді. Электрондық сауда мен маркетплейстерді реттеу аясы кеңейтіліп, тауарларды цифрлық таңбалау және Ұлттық тауарлар каталогын жүргізу құралдары дамытылады. Бұл есепке алынбайтын тауар айналымын азайтып, азаматтар мен бизнес үшін нарықтың ашықтығын арттыруға тиіс. Сонымен қатар Еуразиялық экономикалық комиссия ЕАЭО аясында цифрлық таңбалау мен электрондық сауда ережелерін өзара үйлестіру мәселесін талқылап жатыр. Мұндай тәсіл Қазақстандағы жасанды интеллект негізіндегі бақылау жүйелерінің өңірлік талаптармен сәйкестігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Билік жоспарды іске асырудағы негізгі қиындық бастапқы деректердің сапасы мен мемлекеттік органдардың ақпарат алмасуға қаншалықты дайын екеніне байланысты екенін мойындайды. Соған қарамастан фискалдық және реттеуші саясаттың тиімділігін арттыру құралы ретінде жасанды интеллектке үлкен үміт артып отыр.
Көлеңкелі экономика да цифрландыру үдерісінен тыс қалмайды, бірақ бұл жолы таңдау өзінде емес.
Ұлттық банк цифрлық активтер нарығын бақылаудың жаңа жүйесін енгізеді
Қазақстан Ұлттық банкі 2025–2029 жылдарға арналған Цифрландыру және деректерді басқару стратегиясының 2026 жылдың екінші тоқсанындағы орындалу қорытындысын шығарды. Осы кезеңде цифрлық активтер нарығы мен төлем ұйымдарын интеллектуалды бақылауға арналған бірыңғай SupTech қадағалау платформасы таныстырылды. Жүйе қадағалаудың барлық кезеңін біріктіреді. Оған тізілімдерді жүргізу, есептілікті жинау және талдау, блокчейнді талдау, сондай-ақ тексерулерді автоматтандыру кіреді. Платформа 2026 жылдың екінші жартысында толық іске қосылуы тиіс. Ұлттық банктің мәліметінше, ішкі NBK AI платформасын пайдалану көлемі 2026 жылғы сәуір мен шілде аралығында 50 пайыздан астам өскен. Бұл ретте реттеуші органның жұмысына жасанды интеллект құралдарын енгізу қарқынының артқанын көрсетеді. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі мен Ұлттық банк жанындағы жаңа криптоиндустрия комитеті цифрлық қаржы активтерін реттеу мен төлем нарығының ашықтығын дамыту бағыттарын үйлестіріп жатыр. Мұндағы мақсат қадағалау шешімдерін озық деректер талдауына сүйеніп қабылдау. Цифрлық даму министрлігі SupTech платформасын электрондық лицензиялар тізілімі мен финтех жобалары туралы деректерді қоса алғанда, мемлекеттік ақпараттық жүйелермен біріктіруді қолдайды. Болашақта қадағалау платформасы финтех пен инновацияларды тәуекел деңгейіне қарай реттеудің негізгі тетігіне айналуы мүмкін. Бұл қол еңбегін азайтып, реттеушілік шешімдердің сапасын арттыруға мүмкіндік береді.
Жасанды интеллект көмегімен жүргізілетін қадағалау дегеніміз реттеушінің өз жұмысын енді өзінің алгоритмі де бақылауы деген сөз.
Электромобильдер мен цифрлық инфрақұрылым экологиялық саясаттың жаңа бағытын айқындап отыр
2026 жылғы шілдеде Қазақстан Үкіметі мен Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі көлік пен экология саласындағы саясаттың бірқатар тетігін нақтылап, электромобильдерді және энергия тұтынуға арналған цифрлық инфрақұрылымды қолдауға ерекше назар аударды. Цифрлық кодексті іске асыру аясында зарядтау станциялары мен көлік ағыны туралы деректерді мемлекеттік ақпараттық жүйелерге біріктіру жоспарланып отыр. Бұл қалалық ортаны басқаруды және экологиялық көрсеткіштерді жақсартуға мүмкіндік береді. Экология министрлігі Цифрлық даму министрлігімен және Еуразиялық экономикалық комиссиямен бірлесіп, ЕАЭО аясында көлік шығарындыларының көміртек ізін есепке алу және экологиялық мониторинг саласындағы цифрлық шешімдерді өзара үйлестіру мәселесін талқылап жатыр. Жаңа шаралар электромобильдер инфрақұрылымының даму сценарийлерін есептеу және оның ауа сапасына ықпалын бағалау үшін үлкен деректерді талдау мен жасанды интеллект элементтерін қолдануды көздейді. Қаржылық мониторинг агенттігі мен Еңбек министрлігі де субсидиялар мен жасыл технологияларды қолдау бағдарламаларының тәуекелдерін бағалау арқылы бұл жұмысқа қатысады. Мұндағы мақсат қаржыны тұрақты әрі әлеуметтік маңызы бар жобаларға бағыттау. Экологиялық және цифрлық күн тәртібін өзара үйлестіру инновациялық жобаларды іске қосу кезіндегі бюрократиялық кедергілерді азайтып, экологиялық талаптардың орындалуын бақылауды күшейтеді деп күтіледі.
Электромобильдер климатқа түсетін салмақты азайтса, цифрлық тізілімдер олардың пайдасы туралы есеп дайындайтындардың жүйкесін жұқарта қоймайды.
Қазақстандық стартаптарға жаңа гранттар беріледі
Қазақстанда технологиялық жобаларды қолдауға арналған жаңа бағдарлама іске қосылды. Оның аясында отандық стартаптар бірнеше миллион теңгеге дейін гранттық қаржыландыруға үміткер бола алады. Бағдарлама деректерді талдау, бұлтты шешімдер және цифрлық сервистер бағытында өнім әзірлейтін командаларға арналған. Қаржылай қолдаудан бөлек, қатысушыларға ақпараттық технологиялар инфрақұрылымына қол жеткізу және тәлімгерлік көмек көрсету ұсынылады. Бұл өнімдерді нарыққа шығаруды жеделдетуге мүмкіндік береді. Үміткерлер жобалардың жаңашылдығы мен оларды кең көлемде дамыту мүмкіндігі ескеріле отырып, байқау негізінде іріктеледі. Ұйымдастырушылардың айтуынша, бастаманың мақсаты жергілікті нарықпен шектелмей, халықаралық деңгейге шығуға қабілетті бәсекелі жобалардың санын арттыру. Кәсіпкерлік экожүйе үшін бұл мемлекет пен жеке серіктестердің технологиялық бизнесті ынталандырудың жаңа жолдарын іздеуді жалғастырып отырғанын көрсетеді.
Грант берілсе, стартап дейміз. Берілмесе, оны арман үшін жасалған алғашқы жоба деп қоя саламыз.
Жасанды интеллект экожүйесі қарқынды дамып келеді
Қазақстанда жасанды интеллект пен технологиялық кәсіпкерлікке қатысты жобаларды дамыту жұмысы жалғасып жатыр. Негізгі назар жасанды интеллектіні дамытуға арналған халықаралық алаң қалыптастыруға және стартаптарды нақты цифрлық шешімдермен тығыз байланыстыруға аударылуда. Бұл үрдіс елдегі технология нарығының жекелеген сынақ жобаларынан ауқымды инфрақұрылымдық бастамаларға қарай бет бұрып келе жатқанын көрсетеді. Осындай жобалардың аясында отандық технологиялық саланың әлеуеті артып, оның экспортқа бағытталуы күшейіп келеді. Мұндағы ең маңызды жаңалық бір ғана өнім емес, осы саладағы мақсат-міндеттердің ауқымының кеңеюі болып отыр.
Бұл салада қарапайымдықтың сәнде емес екені анық.
Мәтіндер жасанды интеллект көмегімен аударылып, жариялауға дайындалды. Материалдарды әзірлеу барысында шетелдік және қазақстандық интернет-ресурстардың ақпараты пайдаланылды.
Хайтек+, 9to5Mac, Reuters, Bloomberg, The Verge, Wired, Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі, Қазақстан Ұлттық банкі, DigitalBusiness.kz, Forbes Kazakhstan, Kapital.kz, Inbusiness.kz, Tengrinews, Ars Technica, IXBT, Check-point.kz, Overclockers, Техкульт, Digital Business, ranking.kz, Euronews, SHAZOO, Ars Technica, сондай-ақ Қазақстан Республикасының түрлі министрліктері мен ведомстволарының баспасөз қызметтері.
Қосымша материалдар мен сараптамалық шолуларды біздің Telegram арнамыздан оқуға болады.
