Қайырлы күн, қадірлі оқырман! Технологияның қарқынды дамуы қоғам өмірінің түрлі саласына еніп, күнделікті қызметтерді ұйымдастыру тәсілін өзгертіп келеді. Өткен аптада Қазақстанда сақтандыру саласын цифрландыру, қолма-қол ақшасыз төлемдерді дамыту және цифрлық қызметтердің сапасын арттыру мәселелері талқыланды. Сонымен қатар жаңа смартфондар мен ақылды тұрмыстық техника таныстырылып, жасанды интеллектіні мемлекеттік деңгейде қолдануға бағытталған бастамалар жарияланды. Бұл шығарылымда өткен аптадағы технология әлеміндегі маңызды жаңалықтар мен назар аударуға тұрарлық өзгерістерге шолу жасаймыз.
Өткен аптада сақтандыру саласын цифрландыру мәселесі кеңінен талқыланды. Қазақстанда сақтандыруға қатысты статистикалық мәліметтерді бір жерге жинақтайтын Бірыңғай сақтандыру дерекқоры жұмыс істейді. Міндетті сақтандыру бойынша қызмет көрсету тәртібі де толықтай цифрландырылған. Яғни сақтандыру шартын жасасудан бастап, өтемақы төлеуге дейінгі барлық кезең электрондық жүйе арқылы жүзеге асырылады. 2024 жылдан бері қолданыстағы «Еурохаттама» қызметі жол-көлік оқиғасы кезінде полиция қызметкерлерін шақырмай-ақ, сотқа жүгінбей, сақтандыру төлемін жеңілдетілген тәртіппен рәсімдеуге мүмкіндік береді. Ендігі кезекте сақтандыру қызметтерін бір арнаға біріктіретін бірыңғай цифрлық жүйе құру жоспарланып отыр. 2030 жылға дейінгі сақтандыру нарығын дамыту бағдарламасының жобасында шарттарды электрондық түрде рәсімдеу, Бірыңғай сақтандыру дерекқорын жетілдіру және ақпарат алмасудың ортақ тәртібін қалыптастыру көзделген. Бұл бастамалар жүзеге асқан жағдайда, азаматтар сақтандыру түрін таңдап, полис рәсімдеп, сақтандыру жағдайы туралы хабарлап, тиісті өтемақыны бір жүйе арқылы ала алады.
Аталмыш өзгерістер төлем жүйесінде де байқалады. Үкіметке қарасты Жобалық кеңсенің отырысында қолма-қол ақшасыз есеп айырысуды одан әрі дамыту мәселесі қаралды. Бүгінде мұндай төлемдерге QR-код арқылы есеп айырысу, телефон нөмірі арқылы ақша аудару, электрондық ақша және цифрлық теңге жатады. Қаржы саласын реттеуші органдар төлем карталары арқылы жасалатын операцияларға берілген қосылған құн салығынан босату жеңілдігін қолма-қол ақшасыз төлемнің басқа да түрлеріне тарату жөнінде ұсыныс білдірді. Бұл ұсыныстың экономикалық тиімділігін бағалау үшін Қаржы министрлігімен, Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігімен және Ұлттық банкпен бірлесіп қосымша есеп-қисап жүргізу туралы шешім қабылданды.
Технологиялық өзгерістермен қатар цифрлық қызметтердің сапасын бақылау да күшейіп келеді. Телекоммуникация саласында 2026 жылдың қаңтар-шілде айлары аралығында байланыс қызметтерінің белгіленген сапа стандарттары мен техникалық талаптарға сәйкес көрсетілмеуіне байланысты 98 әкімшілік құқық бұзушылық тіркелген. Бұл 2025 жылдың осы кезеңіндегі 63 дерекпен салыстырғанда 1,6 есе көп. Айыппұл көлемі де ұлғайған. 2026 жылдың алғашқы жеті айында салынған айыппұлдардың жалпы сомасы 314,6 млн теңгеге жетіп, бір жылда 64,1 пайызға өскен. Бұған тіркелген құқық бұзушылықтар санының артуы және әкімшілік өндіріп алу мөлшерін есептеу кезінде қолданылатын айлық есептік көрсеткіштің өсуі себеп болған.
Тұрмыстық электроника нарығында құрылғылардың өнімділігімен қатар, қуат көзін ұзақ уақыт пайдалануға мүмкіндік беретін сипаттамаларына да басымдық беріліп отыр. Xiaomi компаниясы сыйымдылығы 7500 мА·сағ аккумулятормен және диагоналі 6,9 дюймдік экранмен жабдықталған Redmi 17 смартфондар топтамасын таныстырды. Пайдалану ерекшелігіне қарай құрылғы 28 сағатқа дейін бейне көруге, 91 сағатқа дейін музыка тыңдауға, 46 сағатқа дейін сөйлесуге немесе 12 сағатқа дейін бейнежазба түсіруге мүмкіндік береді. Redmi 17 MediaTek Helio G91-Ultra процессорымен, Memory Extension технологиясы арқылы жедел жад көлемін 12 ГБ-қа дейін арттыру мүмкіндігімен және 50 мегапиксельді негізгі камерамен жабдықталған. Экран Corning Gorilla Glass 7i қорғаныш әйнегімен қапталған. Смартфон төрт түсте және 128 ГБ, 256 ГБ ішкі жады бар екі нұсқада ұсынылады. Бастапқы бағасы 89 990 теңгеден басталады.
Осы аптада тұрмыстық техниканы жаңа деңгейге көтеретін технологиялық әзірлемелер де көпшіліктің назарын аударды. Roborock компаниясы үй жинауды жеңілдетіп, бұл жұмысты барынша автоматтандыруға арналған бірнеше жаңа құрылғысын таныстырды. Мәселен, Qrevo Curv 2 Flow моделінде ені 270 мм болатын айналмалы білікше орнатылған. Ол минутына 220 ретке дейін айналып, құрылғының тазалау қуаты 20 000 Па-ға жетеді. Ал Saros 20 моделі биіктігі 8,8 см-ге дейінгі табалдырықтардан өздігінен өте алады және 300-ден астам түрлі нысанды ажырата алады. Құрылғының навигациялық жүйесі үй ішіндегі кеңістікті танып, қоршаған ортаға қарай тазалау тәсілін өздігінен таңдауға мүмкіндік береді.
F25 ACE Pro атты тағы бір әзірлеме күрделі дақтарды тазалауға арналған. JetFoaming технологиясы арқылы 1 мл тазартқыш ерітіндіден 167 миллионға дейін микрокөпіршік түзіледі. Олар дақтарды кетіруге және жағымсыз иістерді жоюға қолданылады. Құрылғының сору қуаты 25 000 Па-ға дейін жетеді, ал тазалау білігінің айналу жылдамдығы минутына 430 айналымды құрайды. Жұмыс аяқталғаннан кейін техника тазалау бөлшектерін өздігінен жуып, температурасы 95 °C-қа дейінгі ыстық ауамен кептіреді. Осылайша, заманауи шаңсорғыштар қарапайым тұрмыстық құрал шеңберінен шығып, қоршаған ортаны танып, жұмыс режимін өздігінен таңдайтын әрі тазалаудан кейінгі күтімнің бір бөлігін автоматты түрде орындайтын кешенді жүйелерге айналып келеді.
Цифрлық технологияларды дамыту өзге елдерде де мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының біріне айналып отыр. Оңтүстік Корея «Баршаға арналған жасанды интеллект» бағдарламасын іске қосуды жоспарлап отыр. Жоба аясында ел тұрғындарына генеративті жасанды интеллект құралдарын тегін пайдалануға мүмкіндік беріледі, бұл ретте сұрау көлеміне шектеу қойылмайды. Бағдарламаның сынақ нұсқасын қыркүйек айында іске қосу жоспарланған. Жобаға үш технологиялық консорциум қатысады. Мемлекет Nvidia B200 чиптерінің 512 данасына дейін ұсынып, сонымен бірге жобаның ағымдағы шығындарының бір бөлігін өтеуді көздеп отыр. Жасанды интеллект негізіндегі көмекшілер мемлекеттік қызметтермен де байланыстырылады. Бұл азаматтарға денсаулық сақтау, тұрғын үй, салық және білім беру салаларындағы күнделікті мәселелерді цифрлық көмекшілердің көмегімен шешуге мүмкіндік береді. Оңтүстік Корея 2026 жылы жасанды интеллектіні дамытуға шамамен 10 трлн вон, яғни 7,2 млрд АҚШ долларын бөлген.
Осы орайда өзге елдердегі технологиялық және шығармашылық өнімдердің дамуы да қызығушылық тудырады. Қазақстандық «Қазақанимация» өндірістік орталығы түсірген «KÖLEÑKE» анимациялық қорқынышты фильмі АҚШ-тың Портленд қаласында өткен халықаралық фестивальде қазылар алқасының арнайы жүлдесіне ие болды. Қазылар туынды авторларының тың көзқарасын, шығармашылық шеберлігін, өзіндік қолтаңбасын және ерекше көркемдік шешімдерін атап өткен. Сонымен қатар шетелдік көрермендерге алғаш рет «Su perisi» фолк-хорроры мен «Shańyraq» драмасы таныстырылды. Бұл жұмыстар қазіргі қазақ анимациясындағы жанрлық және көркемдік бағыттардың сан алуандығын халықаралық аудиторияға көрсетуге мүмкіндік берді.
Өткен аптадағы жаңалықтар цифрлық шешімдердің қаржы қызметтері мен байланыс жүйесінен бастап, тұрмыстық техника мен мемлекеттік басқаруға дейінгі түрлі салаға қарқынды еніп жатқанын көрсетті. Сонымен бірге қазақстандық технологиялық және шығармашылық жобалар халықаралық кеңістікке жол тартуын жалғастыруда. Алдағы уақытта да саладағы жаңалықтарды назарда ұстаймыз. Өйткені бүгін әзірленіп жатқан көптеген технология ертеңгі күнделікті өміріміздің ажырамас бөлігіне айналуы мүмкін.
Қосымша материалдар мен сараптамалық шолуларды біздің Telegram арнамыздан оқуға болады.
