OpenAI компаниясы Edu for Countries бастамасының алғашқы халықаралық топтарын іске қосты. Бұл бағдарлама OpenAI for Countries ғаламдық жобасының шеңберінде жүзеге асырылады. Алғашқы кезеңге Эстония, Сингапур, Біріккен Араб Әмірліктері, Иордания, Греция және Қазақстан кірді.
Қазақстан осы бастамаға қосылу арқылы ұлттық білім беру жүйесіне арнайы жасалған ChatGPT Edu — жасанды интеллекттің білім беру нұсқасын жүйелі түрде енгізуді бастады. Осы бағдарламаға қатысқан Орталық Азиядағы алғашқы ел — Қазақстан.
Edu for Countries бастамасына қатысу елдің білім саясаты үшін стратегиялық маңызы бар. Жасанды интеллекттің оқытуға әсері жөніндегі әлемдік пікірталастарда Қазақстан ЖИ мұғалімнің орнын алмастырмайтынын, тек оның кәсіби мүмкіндіктерін арттыратынын айтады. ChatGPT Edu мұғалімдерге әкімшілік және әдістемелік жүктемені азайтып, сапалы әрі жеке бағытталған білім беруді ұйымдастыруға мүмкіндік береді.
Жобаны жүзеге асыру 2025 жылы 6 қарашада Мемлекет басшысының АҚШ-қа ресми сапары кезінде қол қойылған ынтымақтастық Меморандумына сәйкес жүргізілуде. Негізгі келісім OpenAI, Inc., Freedom Holding Corp. және аймақтық серіктес Bilim Group арасында жасалған. Жоба жеке қаржы есебінен іске асырылады, мемлекеттік бюджет немесе сыртқы гранттар тартылмайды, бұл бизнес қауымдастығы тарапынан сенімді қолдаудың дәлелі.
Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мадиевтің айтуынша, Қазақстанның халықаралық бастамаларға қосылуы Жасанды интеллект және цифрландыру жылы аясында ЖИ-ді негізгі салаларға жүйелі енгізуге бағытталғанын көрсетеді. ChatGPT Edu мұғалімдерді қолдауға және зерттеу ортасын дамытуға арналған практикалық құрал ретінде қарастырылады. Бағдарлама ұлттық білім стандарттарына, қауіпсіздік талаптарына және тең қолжетімділік принципіне сай жүзеге асырылады.
Қазақстанда ChatGPT Edu енгізілгенде елдің білім беру ұйымдарына 165 000 лицензия тегін беріледі, оның ішінде:
100 000 лицензия — балабақша, жалпы орта, техникалық және кәсіби білім беру педагогтары үшін;
62 800 лицензия — жоғары және кейінгі білім беру саласының оқытушылары мен әкімшілік қызметкерлері үшін;
2 200 лицензия — Astana Hub экожүйесінің қатысушыларына.
Білім және жоғары оқу орны министрі Саясат Нұрбектің айтуынша, OpenAI-пен серіктестік — болашақ білім моделін қалыптастыратын бірегей жоба. ChatGPT Edu университеттерде мұғалім мен зерттеушінің мүмкіндіктерін арттыратын кешенді шешім ретінде қарастырылады, оларды алмастырмайды. Жасанды интеллект — адамның орнын алмастыратын құрал емес, дұрыс қолданғанда ойлауды күшейтетін құрал. Білім беру мен ғылымда ЖИ оқу материалдарын дайындауды жылдамдатып, студенттермен кері байланыс сапасын арттырады және зерттеу жұмыстарын дамытуға мүмкіндік береді. Бұл Қазақстанда бәсекеге қабілетті, AI сауатты академиялық ортаны қалыптастырудың маңызды элементі. Қазақстан білім беру автоматизациясына емес, адам әлеуетін арттыруға мән береді. Біз жасанды интеллект пайдаланушыларын емес, оның жасаушыларын дайындаймыз.
Министрдің сөзінше, білім беру жүйесіне жасанды интеллект енгізу мұғалімдердің рөлін күшейтетін стратегиялық қадам. ИИ олардың көмекшісі ретінде педагогқа тән емес тапсырмалардың бір бөлігін өз мойнына алады. ChatGPT Edu сияқты құралдар мұғалімнің интеллектуалды серігі болып, әр оқушыға жеке көзқарасты күшейтеді. Жасанды интеллект дайын жауаптар беретін ресурс емес, ойлау қабілетін, жауапкершілікті және цифрлық мәдениетті дамытуға арналған құрал. Ол әртүрлі деңгейдегі дайындықтағы оқушыларға арналған оқу материалдарын жасауға, кері байланысты тиімді етуге және заманауи технологиялармен жұмыс дағдыларын қалыптастыруға көмектеседі.
Қазақстан үшін маңыздысы — жасанды интеллектті тек қабылдаушы емес, онымен саналы, сыншыл және шығармашылық қарым-қатынас жасай алатын ұрпақты тәрбиелеу. Министр Жанар Сүлейменованың айтуынша, басты мақсат — адам әлеуетін дамыту және болашаққа дайын білім беру ортасын қалыптастыру.
ChatGPT Edu мұғалімдерге оқу материалдарын, тапсырмалар мен тесттерді дайындауға, контентті оқушылардың деңгейіне бейімдеуге, сондай-ақ қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде материал жасауға мүмкіндік береді. Жұмыстарды тексеру кезінде жүйе критерийлерді қалыптастыру мен кері байланыс дайындауға қолданылады, бағалау шешімдері әрдайым мұғалімнің құзырында қалады.
2026 жылдың қаңтарынан бастап OpenAI мамандарымен бірлесіп ChatGPT Edu-ді білім беру, әкімшілік және зерттеу саласында практикалық қолдану бойынша тұрақты оқыту ұйымдастырылады. Бұл педагогтар арасында ИИ қолданудың біркелкі тәсілдерін қамтамасыз етуге, олардың цифрлық және AI сауаттылығын арттыруға мүмкіндік береді.
Білім беру ұйымдарына арнайы қорғалған жұмыс алаңы бөлініп, бірлескен жұмыс жасауға, Қазақстан Республикасының ақпараттық қауіпсіздік пен жеке деректерді қорғау заңнамасына сәйкес қызмет етуге жағдай жасалады.
Халықаралық тәжірибе көрсеткендей, ChatGPT Edu жетекші білім беру ұйымдарында оқушылардың белсенділігін арттырып, оқу материалдарының сапасын көтеріп, мұғалімдердің уақытын үнемдеуге мүмкіндік береді. Бұл нәтижелер Қазақстандағы білім беру жүйесіне технологияны кезең-кезеңімен енгізу кезінде пайдаланылады.
