Жасанды интеллект күнделікті өмірдің ажырамас бөлігіне біртіндеп айналып келеді. Осы аптада бұл технология медицина, білім беру, бизнес және жаңа буын құрылғылары аясында кеңінен талқыланды. Қазақстан IT саласына арналған салықтық жеңілдіктерді 2045 жылға дейін сақтап қалуды жоспарлап отыр. Өңірлердегі жасөспірімдер креативті индустриялар бағытында әзірлеген жобаларын таныстырса, пайдаланушыларға сұрақтарға жауап беріп қана қоймай, маңызды ақпаратты есте сақтай алатын жасанды интеллектіге негізделген жаңа құрылғылар қолжетімді бола бастады. Алайда технологиялардың мүмкіндігі кеңейген сайын оларды жауапкершілікпен әрі қауіпсіз пайдалану мәселесі де өзекті бола түсуде.
Жаз мезгілі дәстүрлі түрде саяхатпен, еңбек демалысымен және әлеуметтік желідегі белсенділікпен сабақтасып жатады. Дегенмен мамандар әлеуметтік желіде еш қауіпсіз көрінетін жеке жарияланымдардың өзі кей жағдайда елеулі мәселелерге себеп болуы мүмкін екенін ескертеді. Құжаттардың фотосуреттері, отырғызу талонының бейнелері, сапар барысын нақты уақыт режимінде жариялау, қаржылық мәліметтер мен балалар туралы шамадан тыс егжей-тегжейлі ақпарат алаяқтардың қолына түсетін құнды дерекке айналып барады. Интернет кеңістігі көп нәрсені елеусіз қалдырғанымен, жарияланған ақпаратты ұмытпайды. Сондықтан ойланбай жарияланған бір ғана жазба күткеннен әлдеқайда ауыр салдарға әкелуі ықтимал.
Осы тұрғыдан алғанда, 6 маусымда Қарағанды қаласында қорытынды кезеңі өткен Creative Start бағдарламасының нәтижелері ерекше назар аудартады. Сегіз аптаға созылған тегін білім беру бағдарламасына еліміздің 12 өңірінен келген 129 жасөспірім мен педагог қатысты. Қатысушылар осы уақыт ішінде дизайн-ойлау әдістерін меңгеріп, цифрлық құралдармен және жасанды интеллект технологияларымен жұмыс істеуді үйренді, кейін өз жобаларын қорғады. Финалдық кезеңге 18 команда өтіп, жалпы жүлде қоры үш миллион теңгеге жуық қаржыны өзара бөлісті. Жобалардың басым бөлігі ойын әзірлеу бағытына арналды. Бұл бағытта қатысушылар білім беру мен әлеуметтік мәселелерге арналған ойындар әзірледі. Бас жүлдені Петропавл қаласының Without Testing Function командасы иеленді. Ал арнайы гранттар қатарында қарағандылық Grey Sparrows және SF25 командалары да болды. Көптеген жас қатысушы үшін бұл бағдарлама жай ғана байқау емес, креативті индустриялардағы болашақ кәсіби жолына жасалған алғашқы маңызды қадамға айналды.
Оқушылар болашақ технологияларын енді ғана меңгеріп жатқан кезде, медицина саласында жасанды интеллект нақты тәжірибелік міндеттерді шешуге кірісті. Сеченов университетінің мамандары шетелдік пациенттермен байланыс орнатуға арналған жасанды интеллект навигаторын әзірлегенін жариялады. Дауыстық көмекші қытай және хинди тілдерін қоса алғанда, он тілдегі симптомдарды және медициналық құжаттарды тани алады. Жүйе пациенттің ауызша шағымдарын мәтінге айналдырып, орыс тілінде ауру тарихын қалыптастырады, медициналық қорытындыларды цифрлық форматқа көшіреді әрі ең бастысы, медициналық терминдерді әр тілдің ерекшелігіне сәйкес дәл бейімдеп аударады. Әзірлеушілер сервистің сынақ нұсқасын осы жылдың соңына дейін іске қосуды жоспарлап отыр.
Сонымен қатар Қазақстан ақпараттық технологиялар саласын ұзақ мерзімді негізде дамытуды көздейді. Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі IT саласына берілетін салықтық жеңілдіктерді 2045 жылға дейін сақтау жоспарын жариялады. Бұл бастама бизнесті қолдаумен ғана шектелмейді. Оның басты мақсаты – еліміздің өңірлік технологиялық хаб ретіндегі әлеуетін күшейтетін орнықты экожүйе қалыптастыру. Басым бағыттардың қатарында адами капиталды дамыту, инновациялық жобаларды қолдау және жасанды интеллектке негізделген шешімдерді кеңінен енгізу бар.
Цифрлық ортаның дамуы инклюзивті бастамалардың көбеюімен қатар жүріп келеді. Қазақстанда «е-Ымдау» ымдау тілі бейнесөздігі ресми түрде іске қосылды. Ресурс қазақ және орыс тілдерінде жұмыс істейді әрі 21 тақырыптық бөлімді қамтиды. Пайдаланушылар автоматтандырылған іздеу жүйесі арқылы қажетті сөзді тауып, оның ым-ишара арқылы қалай көрсетілетінін көре алады. Бұл жоба есту қабілеті бұзылған адамдар үшін білім алуды және қарым-қатынасты барынша қолжетімді етуге бағытталған.
Жасанды интеллект кеңсе мен ғылыми зертханалар шеңберінен шығып, күнделікті тұрмысқа да дендей енуде. Қазақстанда Яндекс Дропс құрылғысының сатылымы басталды. Бұл – компанияның Алиса AI технологиясымен жабдықталған алғашқы тағылатын құрылғысы. Ресейде сатылымға шыққан алғашқы аптада мұндай құрылғылардың 15 мыңнан астамы сатылып, жаңа технологияға деген қызығушылықтың жоғары екенін көрсетті. Енді пайдаланушылар құлаққап арқылы жасанды интеллектпен тілдесіп, дауыстық жазбалар жасап, «Менің жадым» қызметінің көмегімен тапсырмалар тізімін, идеялар мен еске салғыштарды сақтай алады. Қазақстанда құрылғы «Технодом», «Мечта», Sulpak сауда желілерінде, Kaspi маркетплейсінде және Алиса фирмалық дүкенінде ұсынылған. Құрылғының бағасы – 54 990 теңге.
Айдың ең маңызды технологиялық оқиғаларының бірі Computex 2026 көрмесі болды. Онда ASUS «Жасанды интеллект барлық жерде. Шексіз мүмкіндіктер» атты даму тұжырымдамасын таныстырды. Компания корпоративтік инфрақұрылымнан бастап тұрмыстық пайдалануға арналған шешімдерге дейінгі кең ауқымды құрылғылар экожүйесін көрсетті. Жаңа өнімдердің қатарында салмағы небәрі 1,34 килограмм болатын, жасанды интеллект есептеулерін жеделдететін мүмкіндіктермен және ExpertGuardian қауіпсіздік жүйесімен жабдықталған ExpertBook B5 Flip G2 ноутбугі, сондай-ақ тұрақты технологиялар номинациясында Computex сыйлығына ие болған ExpertBook Ultra моделі ұсынылды. Компанияның ұстанымы бойынша, жасанды интеллект тәжірибелік жоба ретінде емес, адамдардың жұмыс істеуіне, білім алуына және шығармашылықпен айналысуына табиғи түрде қолдау көрсететін күнделікті құралға айналуы тиіс.
Апта технологиялық жаңалықтарға бай болды. Жасанды интеллект дәрігерлерге пациенттермен тиімді байланыс орнатуға, оқушыларға болашақ мамандығын айқындауға, ал қарапайым пайдаланушыларға күнделікті міндеттерін жеңілдетуге мүмкіндік беріп отыр. Цифрлық технологиялар бұрынғыдан да қолжетімді болып, қоғам өміріне табиғи түрде еніп келеді. Бүгінде басты мәселе ертеңгі технологиялардың қандай болатынында емес, сол өзгерістерге қоғамның қаншалықты дайын екенінде.
Қосымша материалдар мен сараптамалық шолуларды біздің Telegram арнамыздан оқуға болады.
