Монреаль университетінің ғалымдары шығармашылық секілді күрделі танымдық қабілет саласындағы жасанды интеллектінің әлеуетін бағалау мақсатында ауқымды ғылыми зерттеу жүргізді. Шамамен жүз мың адам қатысқан бұл тәжірибеде адамдар мен қазіргі таңда ең қуатты деп танылған нейрожелілер әртүрлі шығармашылық тапсырмаларды орындау арқылы өзара бәсекеге түсті.
Қатысушыларға фильмге синопсис құрастыру, қысқа әңгіме әзірлеу сияқты ойлау икемділігі мен тілдік шеберлікті талап ететін міндеттер ұсынылды. Зерттеу нәтижесі жасанды интеллектінің қатысушылардың жартысынан астамын сенімді түрде артта қалдырып, қалған бөлігімен шамалас деңгейде нәтиже көрсеткенін айқындады. Дегенмен үздік он пайыздық топтың шығармашылық жетістігі жасанды интеллект мүмкіндіктерінен едәуір жоғары болды.
Шығармашылықты талдаудың негізгі өлшемі ретінде дивергентті ассоциациялар тесті таңдалды. Бұл әдіс сыналушылардың ойлау икемділігін сандық тұрғыдан бағалауға әрі олардың нәтижелерін салыстырмалы түрде дәл өлшеуге мүмкіндік береді. Аталған тестілердің бірінде қатысушыларға төрт минут ішінде өзара барынша байланысы жоқ он сөз ойлап табу тапсырылды. Бұл кезеңде жасанды интеллект айқын басымдыққа ие болды, өйткені оның қорында орасан көлемдегі дерекқорлар мен ауқымды тілдік база бар.
Зерттеу барысында сенсациялық жаңалық тіркелді деу қиын. Жасанды интеллект стандартты сипаттағы тапсырмаларда қарапайым адамдардан жоғары нәтиже көрсеткенімен, оның шығармашылық әлеуеті орташа деңгейден аса қойған жоқ. Ал тапсырмаларды шығармашылық ойлау қабілеті дамыған адамдар құрастырып, нақты әрі мазмұнды нұсқаулар берген кезде жауаптардың сапасы мен мазмұндық әртүрлілігі күрт артты. Бұл жағдай қазіргі ғылыми-технологиялық кеңістіктегі күштер арақатынасын айқын көрсетеді: жасанды интеллект аса қуатты құрал болғанымен, дербес шешім қабылдай алмайды және ең жоғары нәтижеге тәжірибелі адаммен бірлесе әрекет еткенде ғана қол жеткізеді.
Александр Мартыненко
