OpenAI жасанды интеллект саласында жаңа кезеңді бастады: GPT-5.6 көпшілікке қолжетімді болды
OpenAI GPT-5.6 модельдер топтамасын ресми түрде пайдалануға ұсынды. Жаңа буынға ең жоғары өнімділікке арналған Sol, теңгерімді Terra және қолжетімді Luna үлгілері енеді. Жаңарту кезең-кезеңімен жүзеге асырылып жатыр және әлем бойынша шамамен бір тәулік ішінде барлық пайдаланушыға қолжетімді болады. Сонымен қатар алғаш рет жаңа буын моделі тегін пайдаланушыларға да ұсынылмақ. ChatGPT Work және Codex сервистеріндегі Free және Go тарифтерінің иелері бұрынғы GPT-5.5 флагманының мүмкіндігіне шамалас Terra моделін пайдалана алады.
Жаңа модельдер топтамасы, ең алдымен, корпоративтік сектордың қажеттіліктеріне бейімделген. Ол бағдарламалық код әзірлеу, деректерді талдау, құжат дайындау сияқты күрделі жұмыс үдерістерін автоматтандыруға арналған. GPT-5.6 жүйесінің таныстырылымынан кейін жасанды интеллектке негізделген қосымшалардың өнімділігі артып, бұлтты технологиялар нарығындағы бәсекелестік күшеюі мүмкін деген пікірлер айтылып жатыр.
Сонымен қатар OpenAI әзірлеген Atlas браузерінің іске қосылғанына бір жылға да жетпей тоқтатылатыны белгілі болды. Бұл компанияның негізгі басымдығы браузерлік өнімдерден гөрі жасанды интеллект қызметтерін дамытуға ауысқанын аңғартады.
Енді түйіндемені жаңартатын уақыт келген сияқты. Sol бағдарламалық код жазады, Terra есептер әзірлейді, ал Luna шығынды азайтуға мүмкіндік береді.
Қытай автокөліктердегі физикалық батырмаларды қайта енгізеді
Қытайдың реттеуші органдары жаңа талаптарды бекітті. Соған сәйкес, 2027 жылғы 1 шілдеден бастап ел аумағында сатылатын барлық автокөліктер жарық жүйесі, әйнек тазалағыштар, апаттық белгі беру шамдары сияқты негізгі 19 функцияны басқаруға арналған физикалық басқару тетіктерімен жабдықталуы тиіс.
Жаңа талап күшіне енгеннен кейін басқару жүйесі толықтай сенсорлық экранға негізделген көліктер сертификаттаудан өте алмайды. Сондықтан Қытай нарығына бағытталған автокөлік өндірушілері модельдерінің ішкі құрылымы мен эргономикалық шешімдерін қайта қарауға мәжбүр болады. Мұндай шешім жол қозғалысы қауіпсіздігін арттыру мақсатында қабылданған. Мамандардың пікірінше, мультимедиалық жүйенің күрделі мәзірі жүргізушінің назарын бөледі, ал физикалық батырмалар төтенше жағдайда қажетті функцияны әлдеқайда жылдам іске қосуға мүмкіндік береді.
Әлемдегі жетекші автокөлік өндірушілері жаңа талаптарға бейімделу үшін өндірістік платформаларды жаңғыртуға және Қытай нарығына арналған арнайы нұсқаларды шығаруға кететін ықтимал шығындарды есептеп жатыр.
Сарапшылардың болжамынша, физикалық басқару тетіктерін қайта енгізу үрдісі алдағы бірнеше жыл ішінде Қытаймен ғана шектелмей, өзге мемлекеттерге де таралуы мүмкін.
Сенсорлық экрандар ұзақ уақыт автокөлік технологиясының болашағы саналды. Алайда реттеуші органдар қауіпсіздік мәселесін алдыңғы орынға қойып, апаттық белгі беру шамы экран мәзірінен емес, жүргізуші бірден баса алатын жеке батырма арқылы басқарылуы қажет деген ұстанымды таңдады.
SK Hynix 2027 жылға қарай жедел жад тапшылығы туындауы мүмкін екенін ескертті
SK Hynix компаниясы 2027 жылы жедел жад (DRAM) нарығында бұрын-соңды болмаған тапшылық қалыптасуы ықтимал екенін мәлімдеді. Компания мұны деректерді өңдеу орталықтары мен жасанды интеллектке негізделген инфрақұрылымдарға сұраныстың күрт артуымен байланыстырады. Қазіргі таңда DRAM өндірушілері өндірістік әлеуетін толық пайдаланып отыр. Ал жаңа өндіріс орындарын іске қосу қомақты қаржыны ғана емес, оларды салу, жабдықтау және өндірісті жолға қою үшін бірнеше жыл уақытты қажет етеді.
Сарапшылардың болжамынша, корпоративтік тұтынушылар мен бұлтты қызмет көрсетушілер қолжетімді жедел жадтың едәуір бөлігін алдын ала сатып алуы мүмкін. Соның салдарынан дербес компьютерлер мен ноутбуктерге арналған жедел жад модульдерінің бағасы қымбаттауы ықтимал. Сонымен қатар осы мәлімдемеден кейін нарықтағы ірі өндірушілердің үлесі артып, микросхема жеткізушілерінің аз ғана тобына тәуелділік күшеюі мүмкін деген пікірлер айтылып жатыр.
Бұл жағдай ойыншылар мен өнімділігі жоғары компьютер пайдаланушылар үшін 2027 жылы жедел жадты жаңарту бұрынғыдан әлдеқайда қымбатқа түсуі мүмкін екенін білдіреді.
Егер жедел жад көлемін кейінірек арттырамын деп жоспарлап жүрген болсаңыз, бұл шешімді 2027 жылға дейін кейінге қалдырмаған жөн.
Xiaomi адам еңбегін барынша азайтқан өндіріс кешенін іске қосты
Xiaomi компаниясы толық автоматтандырылған Xiaomi Smart Factory өндірістік кешенін іске қосты. Бұл кәсіпорында смартфондарды құрастыру жұмыстарын түгелдей роботтар атқарады. Зауыт тәулік бойы үздіксіз жұмыс істейді. Тіпті тазалық жұмыстары да автоматтандырылған. Компанияның мәліметінше, өндіріс қуаты секундына бір смартфон құрастыруға мүмкіндік береді.
Мұндай өндіріс тәсілі пайдалану шығындарын едәуір қысқартып, өнім сапасына адам факторының ықпалын барынша азайтады. Өндірісте роботтандырылған құрастыру желілері, компьютерлік көру жүйелері және өндірістік үдерістерді оңтайландыратын жасанды интеллект алгоритмдері қолданылады. Бұл жобаның табысты жүзеге асуы электроника өндірушілерін адам қатысуы барынша азайтылған толық автоматтандырылған өндіріс орындарын кеңінен енгізуге ынталандыруы мүмкін.
Әзірге бұл зауыттағы адамдардың ең маңызды міндеті роботтарға атау беру ғана сияқты.
Цифрлық қаржы активтері мен финтех-инвестицияларды құқықтық реттеу
Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі банктер туралы жаңа заңдағы цифрлық қаржы активтеріне және финтех секторын қолдауға қатысты негізгі ережелерге түсініктеме берді. Агенттіктің мәліметінше, бұл заң қаржы нарығында цифрлық технологияларды одан әрі дамытуға қолайлы құқықтық орта қалыптастыруға бағытталған.
Заң жобасында цифрлық қаржы активтері қаржы құралдарының жаңа санаты ретінде айқындалады. Олардың қатарына стейблкоиндер, базалық активпен қамтамасыз етілген активтер және электрондық форматта шығарылатын цифрлық қаржы құралдары енгізілген. Ұлттық банк стейблкоиндерді шығару мен олардың айналымын реттесе, Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі цифрлық активтер мен қаржы құралдарының өзге түрлеріне қойылатын талаптарды белгілейтін болады.
Цифрлық қаржы активтеріне дәстүрлі бағалы қағаздарға қойылатын талаптарға сәйкес келетін реттеу тетіктері қолданылады. Атап айтқанда, тәуекелдерді басқару, ақпараттың ашықтығын қамтамасыз ету және инвесторлардың құқықтарын қорғау жөніндегі талаптар енгізіледі. Бұл шаралар пайдаланушылар үшін туындайтын тәуекелдерді төмендетуге әрі қаржы нарығының инновациялық әлеуетін сақтауға мүмкіндік береді.
Заңда цифрлық теңгенің ұлттық валютаның жаңа нысаны ретіндегі құқықтық мәртебесі де бекітілген. Бұл ақша айналымы жүйесін цифрлық инфрақұрылыммен ұштастырып, мемлекеттік және жекеменшік төлем жүйелерін одан әрі цифрландыруға негіз қалайды. Сонымен қатар цифрлық технологиялар, электрондық сауда, киберқауіпсіздік, биометрия, жасанды интеллект және телекоммуникация салаларында жұмыс істейтін финтех-компаниялардың капиталына банктердің инвестиция салу мүмкіндігі кеңейтіледі. Бұған қоса, төлем ұйымдары үшін капитал жеткіліктілігіне және тәуекелдерді басқару жүйесіне қойылатын талаптар күшейтіледі.
Финтех-компаниялардың қызмет аясын кеңейтуге мүмкіндік берілгенімен, бұл бағыттағы қызмет бұрынғыдан да қатаң реттеу талаптарына бағынатын болады.
Цифрлық активтерді құқықтық реттеудің кешенді жүйесі
Қазақстан Үкіметі цифрлық қаржы активтерін құқықтық реттеудің көпдеңгейлі жүйесін қалыптастыру жұмыстарын аяқтап келеді. Бұл жүйе «Цифрлық активтер туралы» заңға, «Банктер және банк қызметі туралы» жаңа заңға және 2026 жылы күшіне енген Азаматтық кодекске енгізілген өзгерістерге негізделген.
2023 жылы қабылданған «Цифрлық активтер туралы» заң цифрлық активтерге қатысты негізгі ұғымдарды айқындап, олардың айналымының жалпы құқықтық тәртібін белгілейді. Ал 2026 жылғы банктер туралы заң цифрлық қаржы активтерін қаржы құралдарының дербес санаты ретінде бекітіп, цифрлық платформалар операторларының құқықтық мәртебесі мен міндеттерін айқындайды.
Азаматтық кодекске енгізілген өзгерістер цифрлық қаржы активтерінің мүліктік құқық объектісі ретіндегі мәртебесін нақтылап, цифрлық нысандағы мәмілелер мен талап ету құқықтарының құқықтық анықтығын қамтамасыз етеді.
Реттеуші органдардың өкілеттіктері өзара бөлінген. Ұлттық банк стейблкоиндер мен цифрлық платформалар операторларының қызметін реттейді. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі қамтамасыз етілген цифрлық қаржы активтері мен цифрлық қаржы құралдарына қатысты талаптарды белгілейді. Ал «Астана» халықаралық қаржы орталығының әкімшілігі АХҚО юрисдикциясындағы қамтамасыз етілмеген цифрлық активтердің айналымын реттеуге жауапты болады. Мұндай құрылым цифрлық активтер нарығының әрбір сегментіне бейімделген құқықтық режимдерді қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Мұндай құқықтық реттеу жүйесі Қазақстанда цифрлық және қаржы технологияларын дамытуға қолайлы жағдай жасай отырып, криптоиндустрияға, стейблкоиндерге және токенизацияланған қаржы құралдарына тән тәуекелдерді тиімді бақылауды қамтамасыз етуге бағытталған.
Қалыптасып жатқан көпдеңгейлі құқықтық реттеу жүйесі цифрлық активтер нарығының әртүрлі бағыттарын жеке-жеке реттеуге мүмкіндік береді. Сонымен бірге оның құрылымы күрделі болғандықтан, құқықтық нормаларды қолдану кезінде барлық қатысушылардан жоғары құқықтық сауаттылық пен тиісті нормативтік талаптарды терең меңгеру талап етіледі.
Интернетті көп пайдаланатын абоненттерге арналған тарифтік жоспарлар жетілдірілді.
Ірі байланыс операторлары интернетті және цифрлық қызметтерді белсенді пайдаланатын абоненттерге арналған мобильді тарифтер топтамасын жаңартты. Жаңартылған тарифтерде интернет трафигінің көлемі ұлғайтылып, пайдаланылмай қалған гигабайттар мен байланыс минуттарын келесі айға көшіру мүмкіндігі қарастырылған. Сонымен қатар интернет трафигін жақындарымен бөлісуге жағдай жасалған. Танымал мессенджерлер мен әлеуметтік желілерді пайдалану үшін шартты түрде шектеусіз қолжетімділік ұсынылып отыр. Бұл мүмкіндік әсіресе жастар, киберспортқа қызығушылар және мобильді ойындарды жиі пайдаланатын аудитория үшін тартымды.
Сонымен қатар жаңа және қолданыстағы абоненттерге арналған отбасылық тарифке ұзақ мерзімді жеңілдіктер қарастырылған науқан жалғасуда. Мұндай ұсыныс пайдаланушыларды ауқымдырақ тарифтік топтамаларды таңдауға ынталандырады. Байланыс операторлары стриминг қызметтерінің, онлайн ойындардың және қашықтан жұмыс істеу үлесінің артуына байланысты мобильді интернетке деген сұраныс тұрақты өсіп келе жатқанын атап өтті.
Интернетке тәуелділік мәселесін шешудің орнына, оны бұрынғыдан да қолжетімді әрі ыңғайлы етуге басымдық беріліп отырғандай.
Электрлі самокаттар жол қозғалысы ережесіне сай жүруі тиіс
2025 жылдан бастап құқық қорғау органдары мен азаматтық қоғам өкілдері электрлі самокаттар мен мопедтердің қозғалысын құқықтық тұрғыдан реттеудің маңызын кеңінен көтере бастады. Өз кезегінде Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің қызметкерлері профилактикалық іс-шаралар ұйымдастырып, ал кикшеринг қызметін көрсететін бірқатар компания жалға берілетін электрлі самокаттарды қауіпсіз басқару қағидаларын үйрететін оқыту курстарын іске қосты. Қабылданған шаралар алғашқы нәтижесін көрсетті. Биылғы жылдың алғашқы алты айында электрлі самокат жүргізушілерінің кінәсінен болған жол-көлік оқиғаларының саны 2025 жылдың қаңтар–маусым айларымен салыстырғанда төрттен бірге азайып, 48 жағдайдан 36 жағдайға дейін төмендеді. Соның нәтижесінде мұндай жол апаттарынан зардап шеккендердің саны да 20,8 пайызға қысқарды.
Жол-көлік оқиғаларының себептеріне жүргізілген талдау электрлі самокат жүргізушілері тарапынан орын алатын ең кең таралған құқық бұзушылықтардың бірі маневр жасау қағидаларын сақтамау екенін көрсетті. 2024 жылдың қаңтар–желтоқсан айларында мұндай себеппен 17 жол-көлік оқиғасы тіркелсе, өткен жылы олардың саны екі еседен астам өсіп, 38 жағдайға жеткен. Сол кезеңде бұл көрсеткіш самокат жүргізушілерінің кінәсінен болған барлық жол-көлік оқиғаларының 27,3 пайызын құрады. Ал 2026 жылдың алғашқы жартыжылдығында Қазақстанда осындай құқық бұзушылықтардың салдарынан 14 жол-көлік оқиғасы тіркелді. Өткен жылдың сәйкес кезеңінде бұл көрсеткіш 12 жағдай болған.
Жаңалық мәтіндері жасанды интеллектінің көмегімен қазақ тіліне аударылып, жариялауға дайындалды. Материалды әзірлеу барысында шетелдік және қазақстандық интернет-ресурстардың ақпараты пайдаланылды.
Пайдаланылған дереккөздер: Hi-Tech+, 9to5Mac, Reuters, Bloomberg, The Verge, Wired, Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі, DigitalBusiness.kz, Forbes Kazakhstan, Kapital.kz, Inbusiness.kz, Tengrinews, Ars Technica, iXBT, Check-point.kz, Overclockers, Техкульт, Digital Business, Ranking.kz, Euronews, SHAZOO, сондай-ақ Қазақстан Республикасы министрліктері мен әкімдіктерінің баспасөз қызметтері ұсынған ақпараттар.
Қосымша материалдар мен сараптамалық шолуларды біздің Telegram арнамыздан оқуға болады.
