Жасанды интеллект технологияларымен жабдықталған экзоскелеттер соңғы жылдары әлемдік технология нарығындағы ең көп талқыланатын жаңалықтардың біріне айналды. Алайда кез келген тың технология сияқты олардың да шешімін күткен мәселелері аз емес. Соның айқын мысалы ретінде Hypershell компаниясы ұсынған X Ultra S экзоскелетін атауға болады. Жаяу серуендеуге және таулы аймақтарда жүруге арналған бұл құрылғыда қолданылған бірқатар техникалық шешімдер әлі де тәжірибелік сипатқа ие. Соған қарамастан өндіруші өнімнің бағасын 2 мың АҚШ долларына белгілеген. Сарапшылар экзоскелет технологиясының келешегін жоғары бағалайды, дегенмен қазіргі үлгінің күнделікті қолданыстағы тиімділігіне қатысты сұрақтар әлі де көп.
Құрылғы белге тағылатын негізгі бөлік пен санға бекітілетін тіректерден тұрады. Ішіне орнатылған электр қозғалтқыштарының көмегімен экзоскелет адамның әр қадамына қосымша күш береді. Бұл қолдау тұрақты түрде көрсетілмейді. Оны жасанды интеллект басқарады. Жүйе адамның қозғалыс қарқынын үздіксіз талдап, қажетті қолдау деңгейін нақты уақыт ішінде реттеп отырады. Дегенмен қазіргі нұсқада бірқатар кемшілік те байқалады. Мәселен, жүйе еңіске түсу сәтін әрдайым дәл анықтай бермейді. Мұндай жағдайда экзоскелет қажетсіз күш қосып, қозғалысты қиындатуы мүмкін. Сондықтан мұндай жағдайда пайдаланушы құрылғының баптауларын өзі өзгертіп отыруға мәжбүр. Бұл әсіресе еңіс жерлерде қауіпсіз жүру үшін маңызды.
X Ultra S құрылғысының нұсқаулығында пайдаланушыларға жасанды интеллекттің шешімдеріне толықтай сенбеу ұсынылған. Өндіруші жүйені смартфондағы арнайы қосымша арқылы жеке қажеттілікке қарай мұқият баптауға кеңес береді. Сонымен қатар қозғалыс кезінде құрылғының жұмысын үнемі бақылап, қажет болған жағдайда оның баптауларын жедел өзгертуге немесе мүлде өшіруге дайын болған жөн. Себебі экзоскелет беретін қосымша күш адамның табиғи қозғалысымен сәйкес келмесе, жарақат алу қаупі артады.
Өндіруші мәліметінше, құрылғы бір рет қуатталғаннан кейін шамамен 29–30 шақырым жол жүруге мүмкіндік береді. Осы себепті басқару жүйесі аккумулятор қуатын барынша үнемдеп, қозғалтқыштарды тек қажетті сәттерде ғана іске қосады. Мұндай шешімнің нақты артықшылықтары бар. Әсіресе тік беткейлерге көтерілгенде немесе аяқ тез шаршайтын құмды және борпылдақ топырақта жүргенде қосымша күштің пайдасы айқын сезіледі. Дегенмен барлық жағдайда нәтиже бірдей емес. Мәселен, велосипед тебу кезінде экзоскелет аяқтың жұмысын жеңілдеткенімен, адамның тыныс алу және жүрек-қантамыр жүйесі бұл қарқынға әрдайым ілесе алмайды. Соның салдарынан денеге түсетін жалпы жүктеме азаймай, керісінше артуы ықтимал.
Күрделі жер бедерінде мұндай экзоскелетпен қозғалу қарапайым серуеннен гөрі жоғары зейін мен тұрақты бақылауды талап етеді. Сондықтан мүмкіндігі мол болғанымен, аккумуляторының қуаты шектеулі әрі бағасы 2 мың доллар тұратын бұл құрылғының қаншалықты тиімді екені әзірге ашық күйінде қалып отыр.
Дереккөз: Техкульт
Қосымша материалдар мен сараптамалық мақалаларды біздің Telegram арнамыздан оқуға болады.
