Өткен апта Қазақстан мен әлемдегі технология саласының даму бағытын айқындайтын бірнеше маңызды оқиғамен есте қалды. Қазақстанда стартаптарға қолдау көрсету шаралары күшейіп, қаржы технологиялары дамыды, қалалық инфрақұрылымды цифрландыру жалғасты. Сонымен қатар жасанды интеллект саласында жаңа нәтижелерге қол жеткізілді. Әлемнің ірі технологиялық компаниялары да саланың алдағы дамуына ықпал етуі мүмкін ауқымды жобаларын жариялады. Аптадағы назар аударарлық жаңалықтардың негізгісін бір материалға топтастырдық.
Қазақстанда терең технологияларға негізделген стартаптарды дамытуға жаңа мүмкіндік беретін бағдарлама іске қосылды. Құжатта инновациялық жобаларды дамытуға бағытталған бірнеше тетік қарастырылған. Олардың қатарында гранттық қаржыландыру, салықтық жеңілдіктер және зерттеу инфрақұрылымын пайдалану мүмкіндігі бар. Үлкен деректерді өңдеуге және экономиканың нақты секторындағы үдерістерді автоматтандыруға бағытталған, экспортқа шығуға әлеуеті бар шешімдер әзірлейтін командаларға басымдық берілген. Бағдарлама стартап құрылтайшыларын оқытуды және жобаларды бастапқы кезеңде сүйемелдеуді де қамтиды. Бұл жас компаниялардың тұрақты дамуына негіз болады. Осы аралықта елдегі ірі банктердің бірі қызмет көрсету үдерістерін барынша цифрландыруға бағытталған жаңа тәсілін ұсынып, төлем қызметтері, шағын несие беру, инвестициялық өнімдер және клиентті қашықтан сәйкестендіру мүмкіндіктері біріктірілген бірыңғай мобильді қосымшасын таныстырды. Қағаз құжат айналымынан бас тартқан клиенттерге қосымша бонустар беру де қарастырылған. Бұл банк қызметтерін цифрлық форматқа көшірудің қазіргі үрдісімен үндеседі.
Қазақстандағы қаржы технологиялары нарығының дамуы да жалғасты. Бірнеше компания шетелдік нарықтарға шығатынын және ел ішінде қосымша онлайн қызметтер іске қосатынын жариялады. Негізгі назар жедел ақша аударымдарына, зияткерлік төлем шешімдеріне және қаржылық құралдарды мобильді қосымшаларға біріктіруге аударылды. Сонымен қатар реттеуші орган цифрлық қызметтерді лицензиялауға икемдірек тәсіл енгізіп, пайдаланушылардың деректерін қорғауды күшейтуге бағытталған нормативтік өзгерістер әзірленіп жатқанын хабарлады. Нарықтағы бәсекенің күшеюі банк секторын одан әрі жаңғыртуға түрткі болып отыр.
Қалалардың цифрлық инфрақұрылымын дамыту жұмыстары да қарқынды жүріп жатыр. Алматыда Бірыңғай бейнемониторинг жүйесіне қосылған камералар санын 60 мыңнан 2026 жылдың соңына дейін 100 мыңға жеткізу жоспарланған. Платформа жасанды интеллект технологияларының көмегімен күн сайын 500 мыңнан астам оқиғаны автоматты түрде өңдейді. Жүйе іздеуде жүрген адамдарды анықтауға, өрт пен түтінді, адамдардың жаппай жиналуын, жол қозғалысы ережелерінің бұзылуын және басқа да ықтимал қауіпті жағдайларды тіркеуге мүмкіндік береді. Жүйеге құқық қорғау органдары мен әкімдіктің тиісті бөлімшелері қол жеткізе алады.
Технологиялардың дамуы спорт саласына да әсер етіп отыр. Қазақстандық әзірлеушілер әуесқойлар мен жартылай кәсіби киберспортшылар арасындағы жарыстарды өткізуге арналған жаңа платформаны таныстырды. Пайдаланушылар команда құрып, маусымдық лигаларға қатысып, матч статистикасын қадағалай алады. Сонымен қатар тікелей трансляция жүргізуге және контенттен табыс табуға арналған құралдар да қарастырылған. Елдің ірі қалаларында спортпен айналысуға арналған ақылды алаңдарды дамыту бағдарламасы да басталды. Мұндай нысандарға физикалық жүктеме деңгейі мен келушілер санын тіркейтін датчиктер орнатылады. Ал мобильді қосымша жаттығу барысын бақылауға, түрлі сын-қатерлерге қатысуға және дене белсенділігіне қатысты ұсыныстар алуға мүмкіндік береді.
Әлемдік жасанды интеллект нарығында да апта мазмұнды жаңалықтарға толы болды. Nvidia компаниясы OpenAI-ге АҚШ-тың Огайо штатында қуаты 10 ГВт деректер орталығын салуға шамамен 250 млрд доллар көлемінде қаржылық кепілдік беру мәселесін талқылап жатыр. Жобаның жалпы құны 500 млрд доллардан асуы мүмкін. Оның алғашқы кезеңінде қуаты шамамен 800 МВт болатын нысанды 2028 жылы іске қосу жоспарланған. Жаңа деректер орталығы OpenAI-ге есептеу қуатын басқа технологиялық компаниялардан жалға алу қажеттілігін біртіндеп азайтып, өз есептеу инфрақұрылымын қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Өзгерістер мобильді қосымшалар нарығын да қамтыды. Google 2026 жылғы 29 шілдеден бастап Google Play дүкенінің жаңартылған ережелері күшіне енгенін хабарлады. Жаңа талаптар қосымшалардың жаңартуларын автоматты түрде орнатуды кеңейтуді, пайдаланушы деректерінің жиналуы туралы ақпаратты ашуға қойылатын талаптарды күшейтуді және мәліметтердің үшінші тараптарға берілуін бақылауды арттыруды көздейді. Бұл әзірлеушілерден деректерді өңдеу тәртібін толығырақ түсіндіруді және құпиялылық саясатына қатысты қосымша тексерулерге дайын болуды талап етеді.
Осы уақытта Anthropic компаниясы Claude жасанды интеллект көмекшісінің мүмкіндіктерін кеңейтуді жалғастырды. Енді оның дауыстық режимінде күрделі талдау жүргізуге, мәтін мен бағдарламалық код әзірлеуге бағытталған Opus және Sonnet модельдері қолжетімді. Пайдаланушылар әңгімелесуді үзбей дауыстық және мәтіндік режимдер арасында ауыса алады, сондай-ақ сөйлесу барысында қолданылатын модельді өзгерту мүмкіндігіне ие болды. Әзірлеуші дауыстық режимнің тілдік мүмкіндіктерін де кеңейтіп, неміс, француз, испан, итальян, португал, жапон, корей, хинди және индонезия тілдерін қосты.
Технология саласы мемлекеттік бастамалар, корпоративтік жобалар және әлемдік әзірлемелер тоғысқан бірнеше бағытта қатар дамып келеді. Саладағы ең елеулі оқиғалар мен жаңа технологиялық шешімдер туралы келесі апта шолуында дәстүрлі түрде баяндаймыз.
Қосымша материалдар мен сараптамалық шолуларды біздің Telegram арнамыздан оқуға болады.
