2025 жылдың шілде айында Reflect Orbital компаниясы күн сәулесін орбитадан Жердің нақты бір аумақтарына бағыттау мүмкіндігін сынауға арналған Eärendil-1 демонстрациялық спутнигін ұшыруға өтінім берді. Енді АҚШ-тың Байланыс жөніндегі федералдық комиссиясы (FCC) спутниктің радиобайланыс жабдықтарын пайдалануға ресми түрде рұқсат етті.
Сонымен қатар реттеуші орган жобаны шағылыстырғыш айнасының тым үлкен болуына байланысты тоқтатуды талап еткен ұсыныстарды қабылдамады. FCC бұл шешімін аталған айнаның агенттік құзыретіне кірмейтінімен түсіндірді. Өйткені комиссияның негізгі міндеті байланыс және радиожиілік спектрін реттеу болып саналады.
Eärendil-1 Жерден шамамен 625 шақырым биіктіктегі поляр маңындағы орбитада жұмыс істейді. Орбитаға шыққаннан кейін спутник көлемі 18×18 метр болатын алюминий қабатымен қапталған майлар үлдірінен жасалған шағылыстырғыш айнаны ашады. Оның жалпы ауданы 324 шаршы метрді құрайды.
Reflect Orbital компаниясының мәліметінше, спутник ені шамамен бес шақырым болатын аумақтарға бағытталған қозғалыстағы күн сәулесінің шоғын түсіре алады. Бұл сынақ арқылы компания орбитада айнаны ашу, оны дәл басқару және қажетті нысанаға жоғары дәлдікпен бағыттау мүмкіндігін бағалауды көздеп отыр.
Бұл бастама әйгілі «Симпсондар» анимациялық сериалындағы адамдарды ұйқыдан айыру үшін алып айна қолдану туралы ойдан шығарылған сюжетке ұқсамайды. Жобаның түпкі мақсаты – күн электр станцияларына сұраныс бойынша күн сәулесін ұсыну. Бұл олардың күн батқаннан кейін де электр энергиясын өндіруіне мүмкіндік береді.
Eärendil-1 тәжірибелік спутнигінен бөлек, Reflect Orbital осы онжылдықтың соңына дейін мыңдаған айна спутнигін орбитаға шығаруды, ал 2035 жылға қарай олардың санын 50 мыңға дейін жеткізуді жоспарлап отырғанын мәлімдеген.
Мұндай жоспар астрономдар арасында алаңдаушылық туғызды. Олар түнгі аспанда ондаған мың ірі шағылыстырғыш нысанның пайда болуы ғылыми бақылауларға елеулі кедергі келтіреді деп есептейді. Жуырда Еуропаның Оңтүстік обсерваториясы Reflect Orbital спутниктері орбитаға шығарылған ең жарық жасанды нысандардың қатарына енуі мүмкін екенін ескертті.
Зерттеушілердің пікірінше, спутниктердің толық тобы жерүсті телескоптарының жұмысына айтарлықтай кедергі келтіруі ықтимал. Олар астрономиялық суреттерде жарық іздерінің пайда болуына, түнгі аспанның жалпы жарықтығының артуына және көмескі аспан денелерін бақылаудың қиындауына себеп болуы мүмкін.
Басқа сыншылар бұл жобаның түнгі жануарлар дүниесіне, адамның ұйқы ырғағына және авиация қауіпсіздігіне ықтимал әсеріне де алаңдаушылық білдірді. Сонымен бірге олар планетаның қай бөлігі қашан жарықтандырылатынын жеке компанияның өзі айқындауы қоғамда түрлі пікір туғызатынын атап өтті.
Тағы бір маңызды мәселе – орбиталық қоқыс көлемінің арту қаупі. Reflect Orbital әрбір спутникті миссиясы аяқталғаннан кейін 25 жыл ішінде немесе одан да ертерек орбитадан шығаруға міндеттейтін қатаң талаптарды орындауы тиіс.
Компания күн сәулесінің шоқтары қатаң бақылауда болатынын және тек алдын ала келісілген аумақтарға ғана бағытталатынын мәлімдеді. Сондай-ақ пайдаланылмаған кезде айналарды Жерден басқа бағытқа бұруға болатынын және ғылыми бақылауларға келетін кедергіні барынша азайту үшін астрономдармен бірлесіп жұмыс істеуге ниетті екенін хабарлады.
SHAZOO
Қосымша материалдар мен сараптамалық шолуларды біздің Telegram арнамыздан оқуға болады.
