Мобильді электроника әлеміндегі жаңалықтар топтамасы
Apple жаңа белеске көтерілді: iPhone 18 нейрожеліге негізделген чиппен және қуаты ұзаққа жететін аккумулятормен таныстырылды
Apple iPhone 18 смартфондарының жаңа желісін таныстырып, негізгі назарды Neural Engine X3 деп аталатын жасанды интеллектіге арналған меншікті чипке және құрылғының энергия тиімділігін едәуір арттыруға аударды. 9to5Mac басылымының мәліметінше, Pro Max нұсқасы сыйымдылығы 5500 мА·сағ аккумулятормен жабдықталған. Сонымен қатар жаңартылған қуат үнемдеу режімі құрылғыны белсенді пайдаланғанда екі тәулікке дейін автономды жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Үш сенсорлы камера мен 1–5 есе гибридті зум нақты уақыт режимінде кескіннің ұсақ бөлшектерін айқындап, цифрлық шуды азайтатын генеративті алгоритмдермен толықтырылған. Ал iOS 20 жүйесінде қоңырауларды автоматты түрде қысқаша мазмұндау, интернетсіз аударма жасау және деректерді бұлттық серверге жібермей жұмыс істейтін жеке көмекші сияқты жергілікті жасанды интеллект мүмкіндіктері кеңейтілді.
Бұл үрдіс жалғаса берсе, құрылғыны жиі қуаттау қажеттігі біртіндеп өткеннің еншісінде қалуы әбден мүмкін.
Tesla тағы да таңғалдырды. Жаңа электрлі кроссовердің бағасы кейбір бензинмен жүретін көліктерден төмен
Tesla әлемдік нарыққа арналған бастапқы деңгейдегі жаңа электрлі кроссовердің өндірісі басталатынын жариялады. Көліктің бастапқы бағасы 25 мың АҚШ долларынан басталады. Reuters агенттігінің мәліметіне сәйкес, негізгі үлгінің жүріс қоры WLTP стандарты бойынша шамамен 400 шақырымды құрайды, ал аккумулятор қуатын 80 пайызға дейін толықтыруға орта есеппен 20 минут жеткілікті. Жаңа модель жеңілдетілген шанақ құрылымы мен құйма бөлшектердің үлесі арттырылған жаңа платформа негізінде жасалған. Бұл өндіріс шығындарын қысқартуға мүмкіндік береді. Компания өндіріс көлемін бірнеше гигафабрикада кезең-кезеңімен ұлғайтып, жылына жүздеген мың көлік шығаруды жоспарлап отыр. Қосымша мүмкіндік ретінде жазылым арқылы жаңартылып отыратын кеңейтілген автопилот жүйесі де ұсынылады.
Мұндай қарқын сақталса, алдағы уақытта таңдау «электрлі ме, әлде бензинді ме?» деген сұрақпен емес, «бензинді көлік не үшін қажет?» деген сауалмен өлшенуі ықтимал.
OpenAI жаңа корпоративтік үлгіні таныстырды және бизнеске арналған жасанды интеллект мүмкіндіктері кеңейді
OpenAI ірі компаниялар мен күрделі цифрлық шешімдерді әзірлеушілерге арналған жаңа корпоративтік жасанды интеллект моделін таныстырды. Bloomberg басылымының хабарлауынша, жүйе бір миллионға дейінгі контекстік токенді өңдей алады. Соның арқасында жылдық есептерді, бағдарламалық код қорын және көлемді келісімшарттар топтамасын толықтай талдауға мүмкіндік берілген. Сонымен бірге модель қаржы, биотехнология және өзге де салаларға бейімделетін икемді баптау құралдарымен жабдықталған әрі бұл үдерісте тапсырыс берушілердің ішкі деректері жария етілмейді. Бұдан бөлек, OpenAI CRM, ERP және бұлттық қызметтермен ықпалдаса алатын интеллектуалды агенттерді қауіпсіз іске қосуға арналған жеке платформаны іске қосты. Компания мұндай шешімдер талдау жұмыстары мен бағдарламалық әзірлемелерге кететін шығынды азайтады деп есептейді. Дегенмен сарапшылар жасанды интеллект қуатының шектен тыс орталықтандырылуына қатысты пікірталастың күшейіп келе жатқанын да атап өтуде.
Жасанды интеллект заңгерлер бөлімінен де көп құжат оқи алатын деңгейге жеткенде, еңбек нарығындағы өзгерістер туралы ойлануға негіз бар.
Ойын индустриясындағы жаңа кезең. Xbox бұлттық жасанды интеллектімен жабдықталған жаңа буын консолін таныстырды
Microsoft компаниясы бұлттық жасанды интеллект қызметтерімен тығыз ықпалдастырылған жаңа буын Xbox ойын консолін ресми түрде таныстырды. The Verge басылымының мәліметінше, құрылғы сәулелерді бақылауға арналған жергілікті чипті, жасанды интеллект есептеулерін жеделдететін жеке модульді және Azure бұлттық инфрақұрылымымен өзара байланысқан гибридті архитектураны пайдаланады. Компанияның мәліметіне сәйкес, деректерді алдын ала болжау арқылы жеткізу технологиясының арқасында көлемді ААА санатындағы ойындардың жүктелу уақыты 3–5 секундқа дейін қысқарған. Сонымен қатар жүйе ойынның күрделілік деңгейін автоматты түрде реттеп, жарыс режімдерінде тактикалық кеңес беруге және онлайн ойындардағы әділетсіз әрекеттерді анықтауға қабілетті. Сондай-ақ жаңа жазылым қызметінде пайдаланушының қызығушылығы мен ойын машығына сәйкес ойындарды ұсынатын интеллектуалды көмекші қарастырылған.
Ендігі маңызды мәселе – жасанды интеллект ойындарды иесінен жақсы ойнап кетпеуі.
Қаржы технологияларындағы жаңа үрдіс. Атап айтсақ – толықтай жасанды интеллектіге негізделген цифрлық банк іске қосылды
Wired басылымының мәліметіне сәйкес, ірі финтех-стартап бөлімшелері жоқ толық цифрлық банкті іске қосты. Мұнда клиенттің төлем қабілетін бағалаудан бастап кеңес беру қызметіне дейінгі барлық үдеріс жасанды интеллект жүйелері арқылы жүзеге асырылады. Жаңа қызмет аясында есепшотты бірнеше минут ішінде ашуға, ал несие бойынша шешімді барынша қысқа мерзімде алуға мүмкіндік жасалған. Алгоритмдер транзакциялар тарихын, клиенттердің мінез-құлқын және сыртқы ақпарат көздерін талдау арқылы несие лимиттері мен пайыздық мөлшерлемелерді икемді түрде анықтайды. Сонымен қатар банк дербес мәліметтердің құпиялылығын қамтамасыз ететін тәсілдер мен қабылданған шешімдердің түсініктілігін арттыру тетіктерін қолданатынын мәлімдеді. Бұл қаржы саласындағы жасанды интеллектке қойылатын жаңа реттеушілік талаптарға сәйкес келеді. Мобильді қосымша төлемдерді, инвестицияларды және жеке қаржылық ұсыныстарды біріктіретін негізгі қызмет көрсету алаңына айналған.
Болашақта банктегі кезек адамдар арасында емес, жасанды интеллект жүйесіне келіп түсетін сұраныстар арасында ғана қалуы ғажап емес.
Несие беру талаптары күшейтілді, яғни борыштық жүктеме цифрлық деректер арқылы бағаланады
Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі 2026 жылдың шілде айынан бастап несие мен бөліп төлеу қызметін ұсыну тәртібіне бірқатар өзгеріс енгізді. Енді өтінімдерді мақұлдау кезінде қарыз алушының ресми табысы мемлекеттік цифрлық деректер қорлары арқылы міндетті түрде тексеріледі. Бұл халықтың шамадан тыс қарыз жүктемесін азайтып, қаржы жүйесінің тұрақтылығын күшейтуге бағытталған. Сонымен бірге банктердің мобильді қосымшалары арқылы қашықтан тіркелу кезінде қаржы ұйымдары тұлғаны жан-жақты сәйкестендіруге міндетті болады. Атап айтқанда, азаматтың бет-бейнесін мемлекеттік деректер қорымен салыстыратын биометриялық тексеру жүргізіледі, телефон нөмірінің нақты ЖСН-ға тіркелуі тексеріледі немесе электрондық цифрлық қолтаңба талап етіледі. Осылайша қашықтан тіркелу рәсімі толыққанды цифрлық сәйкестендіру үдерісіне айналады. Бұған қоса, Ұлттық Банк бұған дейін жариялаған халықтың борыштық жүктемесін реттеу тетіктері енгізіліп, борыштық жүктеме мен табысқа шаққандағы қарыз көлемінің коэффициенттері белгіленеді. Егер азаматтың ресми табысының жартысынан астамы қолданыстағы қарыздарды өтеуге жұмсалса, жаңа несие, автонесие немесе тұрмыстық тауарларды бөліп төлеуге арналған өтінім автоматты түрде кері қайтарылады.
Бұл өзгерістерден кейін бөліп төлеу арқылы телефон сатып алу үшін тек төлем қабілетін ғана емес, қаржылық тұрақтылықты да дәлелдеуге тура келетін сияқты.
Цифрлық қаржы мен жасанды интеллект: банктердің финтех саласына инвестиция салу мүмкіндігі кеңейді
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі банктер туралы жаңа заң аясында қаржы ұйымдарының цифрлық технологиялар, электрондық сауда, киберқауіпсіздік, биометрия, жасанды интеллект және телекоммуникация бағытында жұмыс істейтін финтех-компаниялардың капиталына инвестиция салу мүмкіндігін кеңейтуді көздеп отыр. Реттеуші орган мұны қаржы секторын цифрлық жаңғыртуға және деректер мен жасанды интеллект негізіндегі жаңа өнімдерді дамытуға ықпал ететін маңызды қадам ретінде бағалайды. Сонымен қатар Ұлттық Банк ақша қаражатымен қамтамасыз етілген стейблкоиндерді шығару мен айналымын реттеу, сондай-ақ цифрлық қаржы активтерін шығаратын платформалардың қызметін бақылау өкілеттігіне ие болады.
Бұл цифрлық теңге мен токендендірілген қаржылық міндеттемелер сияқты жаңа құралдарды қолданыстағы ақша-несие саясаты және төлем инфрақұрылымымен үйлестіруге мүмкіндік береді. Реттеуші цифрлық активтерге тәуекелдерді басқару, ақпараттың ашықтығы және инвесторлардың құқықтарын қорғау тұрғысынан дәстүрлі қаржы құралдарына қойылатын талаптарға ұқсас талаптар қолданылатынын атап өтті. Сонымен бірге цифрлық теңге ұлттық валютаның заңмен бекітілген жаңа нысаны ретінде айқындалып, болашақтағы бөлшек және банкаралық төлемдердің негізгі элементтерінің бірі ретінде қарастырылады.
Осылайша, жасанды интеллектті банк жүйесінде пайдалану енді тек тұжырымдама деңгейінде емес, заңнамалық негізде де бекітіліп отыр.
Қазақстанда жаңа Цифрлық кодекс күшіне енді
Қазақстанда шілде айының ортасынан бастап жаңа Цифрлық кодекс қолданысқа енгізілді. Құжат елдегі цифрлық технологияларды дамыту мен жасанды интеллектіні қолданудың негізгі құқықтық қағидаттарын айқындайды. Кодексте онлайн қызметтерді реттеу, деректерді өңдеу және азаматтардың мемлекеттік цифрлық платформалармен өзара іс-қимылының негізгі тетіктері белгіленген. Сонымен қатар қаржы саласында, логистикада, білім беру мен денсаулық сақтау жүйесінде цифрлық шешімдерді кезең-кезеңімен енгізу және инновациялық жобалар мен стартаптарды қолдау көзделген. Реформаның маңызды бағыттарының бірі – мемлекеттік интернет-ресурстарды біріздендіріп, халыққа арналған бірыңғай цифрлық қызметтер экожүйесін қалыптастыру. Сарапшылардың пікірінше, жаңа құқықтық нормалар ІТ-компаниялар мен финтех жобалары үшін тұрақты әрі болжамды орта қалыптастырып, экономиканың цифрлық дамуын жеделдетуге ықпал етеді.
Мұндай жағдайда мемлекеттік басқару жүйесінің өзі де заманауи цифрлық шешімдерге бейімделуі қажет болады.
Қалалық шешімдерге арналған жасанды интеллект жобаларын қолдау бағдарламасы іске қосылды
Елордада жасанды интеллект пен қалалық технологиялар саласындағы жобаларға арналған акселерациялық бағдарламаның жаңа кезеңі басталды. Қатысушылар 12 апта бойы көлік жүйесі, қоғамдық қауіпсіздік, инфрақұрылымды басқару және экологиялық мониторинг бағытындағы шешімдерді нақты қалалық қажеттіліктер негізінде сынақтан өткізеді. Бағдарлама аясында сарапшылардың кеңесі, қажетті деректерге қолжетімділік, пилоттық алаңдарды пайдалану мүмкіндігі және өнімдерді өндірістік деңгейге дейін жетілдіруге қолдау көрсетіледі. Сонымен қатар қала тұрғындарына арналған қаржы технологиялары мен шағын бизнеске арналған цифрлық құралдарды дамытуға ерекше назар аударылған. Ұйымдастырушылар үздік жобалар кейіннен қалалық цифрлық платформаларға енгізіліп, еліміздің басқа өңірлерінде де қолданылуы мүмкін деп күтеді.
Қала инновациялық жобаларды сынақтан өткізетін ортаға айналғанымен, тұрғындар тәжірибе нысанына айналмауы маңызды.
Қазақстандық финтех компаниялары жаңа цифрлық қаржы өнімдерін ұсынуда
Қазақстанның жетекші финтех компаниялары халық пен бизнеске арналған жаңа цифрлық қаржы өнімдерінің іске қосылғанын хабарлады. Жаңашылдықтар қатарында жетілдірілген мобильді қосымшалар, онлайн қызметтердің жаңа мүмкіндіктері және деректерді талдау алгоритмдері негізінде жұмыс істейтін дербестендірілген қаржылық ұсыныстар бар. Негізгі назар пайдаланудың қолайлылығына, төлемдердің қауіпсіздігін күшейтуге және мемлекеттік цифрлық қызметтермен ықпалдастықты дамытуға аударылған. Шағын және орта бизнеске төлемдерді басқару, есептілікті жүргізу және кеңсеге бармай-ақ қаржыландыруға қол жеткізуге арналған цифрлық шешімдер ұсынылады. Сарапшылардың пікірінше, финтех саласындағы бәсекелестік күшейіп келеді, ал пайдаланушылар қаржы қызметтерін толықтай қашықтан алуға біртіндеп бейімделуде.
Қаржылық сауаттылықты дамыту бұрынғыдай маңызды болып қала бергенімен, қаржы қызметтерінің басым бөлігі әлдеқашан цифрлық форматқа көшті.
Электрлі көліктерге арналған қуаттау инфрақұрылымы кеңейтіледі
Қазақстанның бірнеше ірі қаласында электрлі көліктерге арналған қоғамдық қуаттау бекеттерінің желісін кеңейту жоспары жарияланды. Жоба аясында іскерлік орталықтардың, тұрғын аудандардың маңында және негізгі автожолдардың бойында жылдам әрі қалыпты режімде қуаттайтын жаңа бекеттер орнатылады. Бұл бастама электрлі көлікке көшуді жеңілдетіп, экологиялық таза автокөліктерге деген сұранысты арттыруға бағытталған. Сонымен қатар электрлі көлік иелерін ынталандыру тетіктері, оның ішінде тарифтік жеңілдіктер мен қуаттау бекеттерін іздеуге және бағытты жоспарлауға арналған цифрлық қызметтерді дамыту мәселесі қарастырылып жатыр. Сарапшылардың пікірінше, мұндай инфрақұрылымның дамуы алдағы жылдары еліміздегі электрлі көлік нарығының өсуіне негізгі серпін береді.
Алдағы уақытта жолдағы кептелістен гөрі бос қуаттау бекетін табу маңыздырақ мәселеге айналуы мүмкін.
Қазақстанда киберспорт пен ойын индустриясының дамуы қарқын алып келеді
Қазақстанда киберспорт бойынша ірі онлайн және офлайн турнирлер ұйымдастырылып, еліміздің түрлі өңірлерінен командалар мен көрермендердің қызығушылығын тудырды. Ұйымдастырушылардың айтуынша, тек жарыстарға ғана емес, ойын әзірлейтін жергілікті студиялар мен цифрлық контент өндірісіне де қызығушылық артып келеді. Сонымен қатар кәсіби лигаларды ұйымдастыруға, жаттығу инфрақұрылымын дамытуға және жастар командалары мен білім беру бағдарламаларын қолдауға қатысты бастамалар талқылануда. Сарапшылар ойын индустриясы шығармашылық экономиканың маңызды бағытына айналып келе жатқанын, ал киберспорттың өзіндік рейтингтері мен жарыс жүйесі қалыптасқан дербес спорт саласы ретінде дамып отырғанын атап өтеді. Сонымен бірге ойын әзірлеушілер, стриминг платформалары және ойыншылар қауымдастықтары арасындағы өзара ықпалдастық барған сайын нығайып келеді.
Виртуалды жарыстардың көрермені дәстүрлі спорттық іс-шаралардан асып түсетін кезең де алыс емес.
Жаңалықтар мәтіндері жасанды интеллект көмегімен қазақ тіліне аударылып, жариялауға бейімделді. Материалды әзірлеу барысында Қазақстандық және шетелдік интернет-ресурстары негізге алынды.
Дереккөз:
9to5Mac, Reuters, Bloomberg, The Verge, Wired, Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (АРРФР), Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі, DigitalBusiness.kz, Forbes Kazakhstan, Kapital.kz, Inbusiness.kz, Tengrinews, сондай-ақ Қазақстан Республикасы министрліктері мен ведомстволарының баспасөз қызметтері ұсынған ақпараттар негізінде дайындалды.
