Қазақстанда ақпараттандыру және байланыс саласында тіркелген қылмыстық құқық бұзушылықтар саны бір жыл бұрынғы күрт өсімнен кейін айтарлықтай азайды. 2026 жылғы қаңтар–маусым аралығында елде осындай 82 құқық бұзушылық тіркелді. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 45,7 пайызға аз. Ал 2025 жылғы қаңтар–маусымда олардың саны 151 жағдайға жетіп, бір жыл ішінде 2,5 есеге өскен еді.
Мұнда Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінің 7-тарауында көзделген қылмыстық құқық бұзушылықтардың жекелеген тобы туралы сөз болып отыр. Оған ақпарат пен ақпараттық жүйелерге заңсыз қол жеткізу, ақпаратты заңсыз жою немесе өзгерту, ақпараттық жүйелер мен желілердің жұмысын бұзу, ақпаратты заңсыз иемдену, зиянды компьютерлік бағдарламаларды жасау және тарату, қолжетімділігі шектелген ақпаратты тарату және осыған ұқсас басқа да әрекеттер жатады.
Ақпараттандыру және байланыс саласындағы қылмыстық құқық бұзушылықтардың басым бөлігін ақпаратты заңсыз жою немесе өзгертуге қатысты жағдайлар құрады. 2026 жылғы қаңтар–маусымда осындай 49 жағдай тіркелді. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 27,9 пайызға аз. Аталған санаттағы құқық бұзушылықтар саладағы барлық қылмыстық құқық бұзушылықтардың шамамен 60 пайызын құрады. Тағы 11 жағдай ақпаратқа, ақпараттық жүйелерге немесе ақпараттық-коммуникациялық желілерге заңсыз қол жеткізумен байланысты болды. Олардың саны бір жылда 45 пайызға қысқарған.
Сонымен бірге ақпараттандыру және байланыс саласындағы қылмыстық құқық бұзушылықтардың кейбір түрлері бойынша өсім байқалды. Зиянды компьютерлік бағдарламалар мен бағдарламалық өнімдерді жасауға, пайдалануға немесе таратуға байланысты тіркелген жағдайлар саны 60 пайызға артып, 5-тен 8-ге жетті. Ақпаратты заңсыз иемденуге байланысты құқық бұзушылықтар саны 3-тен 4 жағдайға дейін өсті. Бұдан бөлек, ақпараттық жүйенің немесе ақпараттық-коммуникациялық желінің жұмысын бұзудың 2 жағдайы тіркелді, ал бір жыл бұрын мұндай құқық бұзушылық фактілері болмаған. Ал қолжетімділігі шектелген электрондық ақпараттық ресурстарды заңсыз таратуға байланысты жағдайлар саны 7-ден 5-ке дейін азайды.
Ұялы байланыс абоненттік құрылғысының сәйкестендіру кодын заңсыз өзгертуге және осыған ұқсас әрекеттерге байланысты құқық бұзушылықтар саны ең көп қысқарған санат болды. Мұндай жағдайлар 15,3 есеге, яғни 46-дан 3-ке дейін азайған. Сандық көрсеткіш бойынша төмендеу 43 жағдайды құрады. Ал ақпараттандыру және байланыс саласындағы қылмыстық құқық бұзушылықтардың жалпы саны 69 жағдайға кеміді. Демек, жалпы төмендеудің 60 пайыздан астамы дәл осы санаттың қысқаруына байланысты болды.
Дереккөз: Digest
