Қазақстанда интернет кеңістігіндегі әдеп нормаларын бұзуға қарсы шаралар күшейіп келеді. Мақалаға немесе әлеуметтік желі мен мессенджердегі жазбаға жағымсыз пікір қалдырған кез келген пайдаланушы заң алдында жауап беруі мүмкін. Интернеттегі қорлау ең жиі кездесетін құқық бұзушылықтардың бірі ретінде Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 131-бабының 2-бөлігі бойынша сараланады. Істердің жеке айыптау тәртібімен қаралуына да осы бап негіз болады.
Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің деректеріне сәйкес, өткен жылы бірінші сатыдағы соттарда осындай 463 қылмыстық іс қаралған. Ал 2026 жылдың алғашқы алты айында олардың саны 200-ге жуықтаған. Сотта қаралған қылмыстық істердің тек 25 пайызында ғана айыпталушылар қорлағаны үшін кінәлі деп танылып, құқық бұзушылық жасағаны үшін сотталған.
Бұқаралық ақпарат құралдарында немесе интернет кеңістігінде жасалған қорлауға қатысты істердің басым бөлігі сотта соңына дейін жетпей тоқтатылады. Бұған қылмыстық құқық бұзушылық құрамының болмауы, кінәнің дәлелденбеуі немесе тараптардың татуласуы сияқты түрлі негіздер себеп болады. Мәселен, 2026 жылдың алғашқы жартысында қаралған 193 істің нәтижесінде 50 адам сотталып, 45 адам ақталған. Ал 118 адамға қатысты қылмыстық істер тоқтатылған.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіне сәйкес, бұқаралық ақпарат құралдарында немесе онлайн платформаларда адамды қорлағаны үшін 200 айлық есептік көрсеткішке дейін айыппұл салу немесе 180 сағатқа дейін қоғамдық жұмыстарға тарту көзделген. Бас бостандығын шектеу түріндегі жаза да қарастырылғанымен, мұндай жағдайлар өте сирек кездеседі. Мысалы, 2025 жылы мұндай жазаға қатысты бір ғана жағдай тіркелген. Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің статистикасы мұндай құқық бұзушылықтар бойынша ең жиі қолданылатын жазаның айыппұл екенін көрсетеді. Соңғы бірнеше жылда бұқаралық ақпарат құралдары мен интернеттегі қорлау фактілері бойынша сотталғандарға салынған айыппұлдардың жалпы сомасы екі есеге жуық өскен. 2020 жылы бұл көрсеткіш 3 млн теңге болса, 2024 жылы 8,1 млн теңгеге жеткен. Ал биылғы қаңтар–маусым аралығында 3,2 млн теңге болды. Бұл 2025 жылдың алғашқы жартысындағы көрсеткішпен шамалас.
