Қазақстанда смартфон сату тәртібі түбегейлі өзгереді
Қазақстанда міндетті верификациядан өтпеген смартфондарды сатып алатын тұтынушылардың құқықтарын қорғау күшейтіледі. Енді мұндай құрылғылар ресми түрде сапасы талапқа сай емес тауар ретінде танылады. Сонымен қатар сатушылар сатып алушыға төлем жасалғанға дейін құрылғының IMEI-кодын көрсетуге міндеттеледі.
Тиісті түзетулер күшіне енгеннен кейін верификациядан өтпеген смартфон сапасы талапқа сай емес тауар санатына енгізіледі.
Бұл жағдайда сатып алушы сатушыға жүгініп, өз таңдауы бойынша:
– смартфонның бағасын төмендетуді;
– анықталған кемшілікті тегін жоюды;
– ақауды жоюға кеткен шығынды өтеуді;
– құрылғыны дәл сондай үлгідегі смартфонға ауыстыруды;
– басқа маркадағы смартфонға құнын қайта есептей отырып ауыстыруды;
– сатып алу-сату шартын бұзып, төленген қаражатты толық қайтаруды талап ете алады.
Аталған талаптардың барлығы смартфон сатып алынған сатушыға қойылуы тиіс.
Толыққанды ЖИ-агенті бар алғашқы смартфон ұсынылды. Бұл дәстүрлі қолданбалардың дәуірінің аяқталуы ма?
Қытайлық өндірушілердің бірі негізгі ерекшелігі кіріктірілген жасанды интеллект агенті болып саналатын алғашқы коммерциялық смартфонды таныстырды. Бұған дейінгі смартфондардағыдай басты рөлді қолданбалар жиынтығы емес, ЖИ-агент атқарады.
Құрылғы пайдаланушының сұраныстарын табиғи тілдегі диалог арқылы орындайтын жергілікті нейрожеліге негізделген. Қажет болған жағдайда оның мүмкіндіктері бұлттық модельдер арқылы кеңейтіледі. Смартфон жол жүру билеттеріне алдын ала тапсырыс беруден бастап «ақылды үй» жүйесін басқаруға, фото мен бейнематериал әзірлеуге дейінгі әртүрлі міндеттерді орындай алады. Басқару жүйесі дауыс және мәтін арқылы қарым-қатынас жасау қағидатына құрылған. Сондықтан дәстүрлі қолданбалардың орнына негізінен жүйелік баптаулар мен бірнеше негізгі құрал ғана қалдырылған. Өндірушінің мәліметінше, жасанды интеллект агенті уақыт өте келе пайдаланушының дағдыларын меңгеріп, хабарламаларды сұрыптау, түрлі электрондық нысандарды автоматты түрде толтыру сияқты күнделікті жұмыстардың басым бөлігін өздігінен орындай бастайды. Сарапшылардың пікірінше, мұндай тәсіл мобильді сервистер экожүйесін түбегейлі өзгертіп, дәстүрлі қолданбаларды әзірлеушілердің қызметіне елеулі ықпал етуі мүмкін.
Жақын уақытта экранды қайта-қайта түртудің орнына телефонмен еркін тілдесетін кезең басталуы әбден мүмкін.
SK Hynix жедел жады тапшылығы ең жоғары деңгейге жетуі мүмкін екенін ескертті
SK Hynix компаниясы инвесторлар мен серіктестеріне 2027 жылы DRAM жедел жадына қатысты рекордтық тапшылық туындауы ықтимал екенін мәлімдеді. Бұған деректерді өңдеу орталықтары мен генеративті жасанды интеллект жүйелері тарапынан сұраныстың күрт артуы себеп болып отыр.
Компанияның мәліметінше, соңғы екі жылда нейрожелілерді үйретуге және олардың жұмысын қамтамасыз етуге арналған серверлік платформалардағы жедел жадқа деген сұраныс бірнеше есе өскен. Алайда жаңа өндірістік қуаттарды іске қосу бұл қарқынға ілесе алмай отыр. Сарапшылардың болжауынша, жедел жад бағасы серверлік нарықта ғана емес, тұтынушылық сегментте де айтарлықтай қымбаттауы мүмкін. Бұл ноутбуктерге, ойын компьютерлеріне және флагмандық смартфондарға әсер етеді.
Қазірдің өзінде нарықта жедел жад өндірушілері арасындағы шоғырлану үдерісінің күшеюі және ірі бұлттық қызмет көрсетушілермен ұзақ мерзімді келісімшарттардың жасалуы талқыланып жатыр. Мұның салдарынан көлемі үлкен жедел жадымен жабдықталған құрылғылардың бағасы қарапайым тұтынушылар үшін едәуір өсуі мүмкін.
Жақын арада «жады көлемін көбейтіңіз» деген ұсыныс тұрғын үй несиесін рәсімдеумен пара-пар естілетін күн де алыс емес.
Қытай автокөліктердегі физикалық батырмаларды қайтарады
Қытайдың реттеуші органдары автокөлік салонының дизайнына қатысты жаңа талаптар әзірледі. Соған сәйкес өндірушілер толықтай сенсорлық экрандарға сүйенудің орнына физикалық батырмалар мен басқару тетіктерінің бір бөлігін қайта енгізуге міндеттелуі мүмкін.
Билік өкілдері жүргізілген зерттеулерге сүйене отырып, экрандағы күрделі мәзірлер жүргізушінің назарын ұзақ уақытқа басқа жаққа аударып, жол-көлік оқиғаларының қаупін арттыратынын мәлімдеді. Осыған байланысты электрлі көліктер мен салоны қарапайым үлгіде жасалған премиум санаттағы автокөліктерді шығаратын компаниялар жергілікті нарық талаптарына сәйкес басқару жүйесін қайта әзірлеп, салон құрылымына өзгерістер енгізуге мәжбүр болады. Бұл экрандардан толықтай бас тарту дегенді білдірмейді. Керісінше, жарық жүйесін, әйнек тазалағыштарды, климатты басқару жүйесін және апаттық қауіпсіздік жүйелерін басқаруға арналған жеке физикалық тетіктер қайта енгізіледі. Сарапшылардың пікірінше, мұндай шешім әлемдегі ең ірі автомобиль нарықтарының бірі саналатын Қытай арқылы басқа мемлекеттерге де үлгі болып, жол қозғалысы қауіпсіздігін арттыруға бағытталған ұқсас бастамалардың қабылдануына ықпал етуі мүмкін.
Экран қанша жерден заманауи болғанымен, жаңбыр жауып тұрған кезде әйнек тазалағышты мәзірден іздеу ешкімге қолайлы емес.
Microsoft Secure Boot жүйесіндегі осалдыққа байланысты миллиондаған құрылғы қауіпке ұшырады
Ақпараттық қауіпсіздік саласының зерттеушілері Microsoft Secure Boot қорғаныс тетігінің бірнеше жыл бұрын-ақ бұзылғанын, алайда бұл осалдық ұзақ уақыт бойы назардан тыс қалып, шектеулі ортада пайдаланылып келгенін хабарлады.
Мәселе арнайы дайындалған жүктеу құралдарының көмегімен кейбір сенімді кілттер мен құрамдастарды айналып өтуге мүмкіндік болғанында. Соның нәтижесінде операциялық жүйе жүктелмей тұрып-ақ цифрлық қолтаңбасы жоқ бағдарламалық кодты іске қосуға жағдай туған. Бұл Secure Boot жүйесіне негізгі қорғаныс құралы ретінде сенетін көптеген дербес компьютерлерге, ноутбуктерге және серверлерге қауіп төндіреді. Қазір Microsoft пен құрылғы өндірушілері микробағдарламаларды жаңарту және жарамсыз деп танылған кілттердің тізімін енгізу жұмыстарын жүргізіп жатыр. Дегенмен осалдықты толық жою бірнеше айға созылуы мүмкін және корпоративтік клиенттер үшін жаңарту рәсімдерін күрделендіреді. Сарапшылардың пікірінше, бұл жағдай орталықтандырылған жүктеу жүйелеріне деген сенімді қайта қарауға түрткі болып, ашық архитектураларға және тұтастықты көпдеңгейлі тексеру тәсілдеріне қызығушылықты арттыруы ықтимал.
Secure Boot атауы сенімді болғанымен, оның қорғаныс деңгейі күткендей мінсіз болмағаны анықталды.
Цифрлық кодекс күшіне енді. Жасанды интеллект пен финтехке қатысты жаңа талаптар енгізілді
Қазақстан Үкіметі Digital Code, яғни Цифрлық кодекстің іс жүзінде күшіне енгенін жариялады. Бұл құжат деректерді пайдалану, автоматтандырылған шешімдер қабылдау және цифрлық қызмет көрсету саласындағы құқықтық қатынастарды, оның ішінде финтех пен мемлекеттік сервистердің қызметін кешенді түрде реттейді.
Кодексте толық автоматтандырылған алгоритмдік жүйелер қолданылған жағдайда азаматтардың құқықтары нақты айқындалған. Азаматтарға мұндай жүйелердің пайдаланылғаны туралы хабар берілуі тиіс. Сонымен бірге олар қабылданған шешімнің негізгі себептері жөнінде түсініктеме алуға және алгоритм олардың құқықтары мен заңды мүдделеріне әсер еткен жағдайда адамның қатысуымен қайта қарауды талап етуге құқылы.
Қолданыстағы «Жасанды интеллект туралы» Қазақстан Республикасының Заңымен бірге бұл кодекс қаржы және мемлекеттік қызмет көрсету салаларында жасанды интеллектіні қауіпсіз пайдаланудың бірыңғай құқықтық негізін қалыптастырады. Сондай-ақ құжатта заң бұзушылықтар үшін жауапкершілік пен дербес деректерді қорғауға қойылатын талаптар қамтылған.
Ресми мәліметке сәйкес, Қазақстан осы құқықтық негізді Еуразиялық экономикалық одақ аясындағы инновациялық финтех шешімдері мен трансшекаралық цифрлық қызметтерді дамытуға пайдалануды көздейді. Сонымен қатар алгоритмдердің ашықтығына және азаматтардың құқықтарына төнетін тәуекелдерді бағалауға қойылатын талаптар сақталады.
Енді алгоритмдер тек ақылды болып қана қоймай, заң талаптарына да сай жұмыс істеуі қажет.
Жасанды интеллектіге арналған ұлттық стандарттар бекітілді
Цифрлық даму министрлігі Қазақстанда Жасанды интеллектіні дамыту тұжырымдамасы аясында әзірленген алғашқы ұлттық стандарттардың ресми түрде бекітілгенін хабарлады.
Министрліктің мәліметінше, жеті жаңа стандарт бизнес құрылымдарына, қаржы ұйымдарына және мемлекеттік органдарға арналған жасанды интеллект жүйелерін әзірлеуге, сынақтан өткізуге, қолданысқа енгізуге және олардың жұмысын бақылауға ортақ талаптарды белгілейді.
Құжаттарда деректер сапасына, тәуекелдерді басқаруға, киберқауіпсіздікке және тәуекелі жоғары жүйелерді аудиттен өткізу тәртібіне ерекше назар аударылған. Мұндай жүйелер несие қабілетін бағалау, алаяқтықтың алдын алу және қаржылық операцияларды бақылау сияқты бағыттарда қолданылуы мүмкін.
Министрлік бұл стандарттар қазақстандық тәжірибені халықаралық талаптармен үйлестіруге, сондай-ақ тұтынушылардың құқықтары мен дербес деректердің қорғалуын сақтай отырып, инновациялық финтех шешімдерін енгізуді жеңілдетуге мүмкіндік беретінін атап өтті.
Осылайша Қазақстанда жасанды интеллектінің қызметі бірыңғай ұлттық талаптармен реттеле бастады.
Мәжіліс киберқауіпсіздік пен деректерді қорғау талаптарын күшейтуді көздейтін заң жобасын мақұлдады
Мәжіліс бірінші оқылымда стратегиялық маңызы бар нысандардың, соның ішінде қаржы инфрақұрылымы мен мемлекеттік ақпараттық жүйелердің киберқауіпсіздігін күшейтуге бағытталған заң жобасын мақұлдады.
Құжатта бұлттық технологиялар, жасанды интеллект жүйелері және азаматтарға қашықтан қызмет көрсету арналары пайдаланылған кезде дербес деректерді қорғауға қатысты операторлардың міндеттері нақтыланады. Сонымен қатар киберқауіпсіздікке қатысты оқиғалар туралы хабарлау тәртібі жетілдіріліп, ауқымды деректер қорын және қаржылық ақпаратты өңдейтін ұйымдар үшін ақпараттық қауіпсіздік аудитін тұрақты түрде жүргізу міндеті енгізіледі. Түсіндірме жазбада заң жобасының Цифрлық кодекстің жаңа нормаларымен үйлестірілгені және цифрлық қызметтер мен финтех саласындағы киберқауіпсіздікті күшейтуге бағытталғаны көрсетілген.
Цифрлық технологиялардың дамуы ұйымдардың жауапкершілігін де бұрынғыдан әлдеқайда арттырып отыр.
Цифрлық теңге толыққанды айналымға енгізілді
Қазақстанда ұлттық цифрлық валютаның толыққанды айналымы басталды. Осылайша пилоттық жоба нақты экономикалық айналым кезеңіне өтті.
Реттеушінің мәліметінше, ақшаның жаңа нысаны қаржылық операциялардың ашықтығын арттырып, халық пен бизнеске арналған жаңа қаржылық өнімдерді әзірлеуді жеңілдетуге мүмкіндік береді. Банктер мен финтех компаниялары цифрлық әмияндарды өз қосымшаларына кезең-кезеңімен енгізіп, оларды қолданыстағы қолма-қол ақшасыз төлем жүйелерімен үйлестіріп жатыр.
Сарапшылардың пікірінше, бұл төлем нарығындағы бәсекелестікті күшейтіп, шағын төлемдер мен адалдық бағдарламаларының жаңа үлгілерінің қалыптасуына жол ашады. Сонымен қатар енгізу кезеңінде дербес деректерді қорғау мен киберқауіпсіздік мәселелеріне ерекше көңіл бөлінеді.
Цифрлық теңгенің іске қосылуы Қазақстанның қаржы жүйесін цифрландырудағы маңызды кезеңдердің бірі саналады.
Қызықты мақалалар мен өзге де жаңалықтарды Mobilaser Telegram арнасынан оқи аласыз.
Жаңалық мәтіндері шетелдік және қазақстандық интернет-ресурстардағы жарияланымдар негізінде жасанды интеллектінің көмегімен қазақ тіліне аударылып, редакциялық өңдеуден өткізілді.
Пайдаланылған дереккөздер: Хайтек+, 9to5Mac, Reuters, Bloomberg, The Verge, Wired, ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі, DigitalBusiness.kz, Forbes Kazakhstan, Kapital.kz, Inbusiness.kz, Tengrinews, Ars Technica, IXBT, Check-point.kz, Overclockers, Техкульт, Digital Business, Ranking.kz, Euronews, SHAZOO, сондай-ақ Қазақстан Республикасының министрліктері мен ведомстволарының баспасөз қызметтері.
Қосымша материалдар мен сараптамалық шолуларды біздің Telegram арнамыздан оқуға болады.
