Адамзаттың ғарышты игеру үдерісінде «Артемида II» миссиясы ерекше ғылыми және технологиялық мәнге ие оқиға ретінде тіркелді. Бұл ұшу барысында бірден екі ірі көрсеткіш жаңарып, адам қатысқан ғарыш сапарларының ауқымы кеңейе түсті.
Миссия шеңберінде «Орион» ғарыш кемесінің экипажы Жерден 406 778 шақырым қашықтыққа дейін алыстап, бұрын-соңды болмаған нәтижеге қол жеткізді. Осылайша, адамзаттың өз планетасынан ең алыс қашықтауы ресми түрде жаңартылды. Бұған дейінгі көрсеткіш 1970 жылы жүзеге асқан «Аполлон-13» миссиясына тиесілі болатын және ол 400 171 шақырым деңгейінде тіркелген еді.
Аталған айырмашылық, ең алдымен, ұшу траекториясының ерекшелігімен түсіндіріледі. «Артемида II» бағдарламасы Айды айналып өтуді көздесе, «Аполлон-13» миссиясында кеме Жер серігіне тікелей бағытталған. Демек, жаңа миссиядағы ұшу жолының геометриясы жалпы қашықтықтың артуына ықпал еткен.
Сонымен қатар, миссия аясында бұрын адам қатысқан ұшуларда толық көлемде зерттелмеген бірқатар жағдайлар арнайы сынақтан өткізілді. Соның бірі – радиобайланыс үзілу құбылысы. Айды айналып өту кезінде «Орион» кемесі Жермен тікелей байланыс орната алмайтын аймаққа енді. Бұл сәтте Айдың массасы кеме мен Жердің арасына түсіп, радиосигналдардың таралуына табиғи кедергі жасады. Нәтижесінде экипажбен байланыс шамамен қырық минутқа тоқтады.
Ғылыми тұрғыдан алғанда, бұл тәжірибе басқарылатын ғарыштық ұшулар кезінде туындауы мүмкін байланыс үзілістерінің сипатын, ұзақтығын және салдарын бағалауға мүмкіндік береді. Айта кету керек, «Аполлон-13» миссиясында мұндай жағдайға жол берілмеген, себебі ол кезеңде үздіксіз байланыс сақтау негізгі қауіпсіздік талабы саналған. Ал «Артемида II» миссиясында бұл құбылыс саналы түрде тәжірибелік элемент ретінде енгізілді.
Бұдан бөлек, миссия барысында астронавтардың Жермен бұрын-соңды болмаған қашықтықта тұрақты байланыс орнатуы да ерекше ғылыми нәтиже ретінде бағаланады. Мұндай көрсеткіштер бұған дейін тек автоматтандырылған ғарыш аппараттарына тән еді.
Жалпы алғанда, «Артемида II» миссиясы тек рекордтық көрсеткіштермен шектелмейді. Ол – жаңа буындағы ғарыштық технологияларды сынақтан өткізетін кешенді ғылыми алаң. Бұл жоба аясында инновациялық шешімдермен қатар, бұрыннан белгілі жүйелер де жаңартылған техникалық негізде қайта қарастырылып, жетілдіріледі.
Осы тұрғыдан алғанда, аталған миссияны адамзаттың терең ғарышты игеруге бағытталған стратегиялық қадамдарының бірі ретінде бағалауға болады.
Дереккөз: Interesting Engineering
