Уолл-стрит жасанды интеллект дәуіріндегі жаңа инвестициялық кезеңге қадам басты
Уолл-стриттегі жетекші банктер жасанды интеллектінің қарқынды дамуына байланысты технологиялық инфрақұрылымды қаржыландыру мен оған инвестиция салудың жаңа кезеңі басталғанын айтып отыр. Деректер орталықтарына, жоғары өнімді чиптерге және желілік инфрақұрылымға сұраныстың күрт артуы технологиялық компаниялардың облигация шығаруына және несие тартуына деген қажеттілікті еселеді. Банктер капитал тарту мен қарыздық қаржыландырудың ірі келісімдерін ұйымдастыру арқылы қомақты комиссиялық табыс тауып отыр, ал жасанды интеллект жобаларына қатысты мәмілелердің жалпы көлемі ондаған миллиард долларға жетуде. Осылайша қаржы секторы жасанды интеллектке бағытталған инвестициялық серпілістің негізгі пайда алушыларының біріне айналып келеді. Сарапшылар нарықтағы шамадан тыс қызу қаупі артып келе жатқанын атап көрсеткенімен, қазіргі үдеріс классикалық қаржы көпіршігіне қарағанда цифрлық индустрияның жаңа даму кезеңіне көбірек ұқсайды.
Бүгінде ең ақылды жасанды интеллект банктердің инфрақұрылымдық жобалардан алатын комиссиясын есептеп отырған жүйе сияқты.
xAI компаниясы назарда: жасанды интеллектіні энергиямен қамту үшін ондаған газ турбинасы рұқсатсыз пайдаланылған
Жүргізілген зерттеу нәтижесінде xAI компаниясымен байланысты Colossus 2 инфрақұрылымдық нысанында қажетті федералдық экологиялық рұқсаттарсыз 59 газ турбинасы пайдаланылғаны анықталды. Бұл көрсеткіш компания бұған дейін көпшілікке жариялаған қуат көлемінен шамамен екі есе жоғары. Осы жағдай жасанды интеллект кластерлерінің нақты энергия тұтыну ауқымына қатысты сұрақтар туғызды. Реттеуші органдар мұндай нысандардың деректер орталықтары мен электр өндіру орындары орналасқан өңірлердегі шығарындылар мен ауа сапасына ықпалын зерттеп жатыр. Бұл жағдай жасанды интеллектіге қажетті есептеу қуатының өте жылдам өсуі мен экологиялық және энергетикалық талаптардың салыстырмалы түрде баяу жаңаруы арасындағы қайшылықты көрсетеді. Сарапшылар мұндай жағдайлар болашақта жасанды интеллект инфрақұрылымын энергиямен қамтамасыз етуге қойылатын талаптардың күшеюіне және есептілік пен ашықтық деңгейінің артуына әкелуі мүмкін екенін айтады.
Жасанды интеллектінің үздіксіз жұмыс істеуін қамтамасыз етуге қажетті электр энергиясына сұраныс артқан сайын, оның қоршаған ортаға түсіретін салмағы да назардан тыс қалмауы тиіс.
Csquare компаниясының акциялары алғаш рет биржаға шығарылып, 1,05 млрд доллар тартты: деректер орталықтары жасанды интеллект дәуірінің жаңа стратегиялық ресурсына айналуда
Деректер орталығының операторы Csquare АҚШ-та акцияларын алғашқы жария орналастыру арқылы 1,05 млрд доллар көлемінде қаржы тартты. Инвесторлар компанияны жасанды интеллект қосымшалары мен бұлтты сервистерге қажетті есептеу қуатына сұраныстың қарқынды өсуінен пайда көретін негізгі компаниялардың бірі ретінде бағалап отыр. IPO-ның сәтті өтуі жасанды интеллектінің энергияны көп қажет ететін модельдеріне қызмет көрсетуге қабілетті инфрақұрылымдық активтердің нарықтағы бағасы жоғары екенін көрсетті. Csquare компаниясының бағалануы деректер орталықтарының бірнеше жыл бойы жоғары жүктемемен жұмыс істеуіне және тығыз орналасқан жасанды интеллект серверлеріне қызмет көрсету тарифтерінің өсуіне қатысты күтулерді көрсетеді. Сарапшылар мұндай орналастырулар біртіндеп жасанды интеллект инфрақұрылымының жаңа санатын қалыптастырып жатқанын атап өтеді. Мұнда негізгі ресурс жер телімі емес, электр қуаты мен есептеу мүмкіндігі болып отыр.
Бұған дейін мұнай мен деректер құнды ресурс саналса, енді сервер залдарының шаршы метрі де сол қатарға қосылды.
Apple мен OpenAI арасындағы сот дауы Кремний алқабындағы бәсекені қыздырды
Ақпаратқа сәйкес, Apple компаниясы OpenAI мен оның бұрынғы қызметкерлеріне қарсы сотқа шағым түсіріп, аппараттық өнімдерді әзірлеуге қатысты коммерциялық құпияларды заңсыз иемденді деп айыптаған. Осы дау өршіп тұрған тұста Bloomberg OpenAI әзірлеп жатқан алғашқы құрылғы туралы мәлімет таратты. Бұл экрансыз, үстел үстіне қойылатын, корпусының кейбір бөліктері қозғала алатын құрылғы ретінде сипатталады. Оның сыртқы келбеті қарапайым техникалық құралдан гөрі адамға серік болатын «тірі» құрылғыны елестетуге бағытталған. Құрылғы ChatGPT жүйесімен тығыз ықпалдасып, уақыт өте келе пайдаланушының қажеттілігін алдын ала болжай алатын әрі жекелендірілген тұрақты цифрлық көмекшіге айналуы тиіс. Apple компаниясымен арадағы дау бұл өнімнің нарыққа шығуына технологиялық мәселелермен қатар құқықтық және бәсекелестік тұрғыдан да ерекше мән беріп отыр. Бақылаушылар сот ісінің нәтижесі ірі технологиялық компаниялардың инженерлік әзірлемелері мен жасанды интеллект саласындағы зияткерлік меншігін болашақта қалай қорғайтынына ықпал етуі мүмкін деп санайды.
Жаңа құрылғы сот дауының ортасына түссе, бұл енді жай ғана гаджет туралы әңгіме емес, жасанды интеллект дәуіріндегі ірі технологиялық бәсекенің бір көрінісі.
Банк қосымшаларына кіруде биометрия негізгі сәйкестендіру құралына айналады
Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі мобильді банкинг қосымшалары мен цифрлық қаржы сервистерінде клиенттерді сәйкестендіру тәртібіне қатысты жаңа талаптарды енгізді. Олар 2026 жылғы 12 шілдеден бастап күшіне енді. Қаулыға сәйкес, қаржы ұйымдары клиенттерді тіркеу және мобильді қосымшаларға кіру кезінде мемлекеттік биометриялық деректер базасы арқылы тексеруге міндетті. Осылайша биометриялық сәйкестендіру бөлшек пайдаланушылардың киберқауіпсіздігін қамтамасыз ететін негізгі құралдардың біріне айналып отыр. Реттеуші орган бұл шараны цифрландыру үдерісі қарқын алған жағдайда алаяқтық пен қаржы сервистеріне рұқсатсыз кіру тәуекелін азайту қажеттілігімен түсіндіреді. Сонымен қатар жаңа талаптардың банктерге де, финтех-компанияларға да бірдей қолданылатыны атап көрсетіледі. Бұл цифрлық экономика жағдайында клиентті сәйкестендірудің бірыңғай тәртібін қалыптастыруға мүмкіндік береді. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі бұл өзгерістерді Қазақстанда дербес деректер мен қаржылық операциялардың қауіпсіздігін күшейтуге бағытталған жалпы саясатпен байланыстырады.
Енді құпиясөзді ұмытып қалу аса маңызды мәселе емес сияқты. Өйткені банктік қосымшаға кіру үшін биометрияңыздың өзі жеткілікті.
Халыққа несие беру талаптары қатаңдап, қаржылық талаптар қайта қаралады
Қазақстанның Ұлттық банкі мен Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі 2026 жылғы шілдеден бастап бөлшек кредит беру тәртібін едәуір қатаңдататынын мәлімдеді. Реттеушілер негізгі макропруденциялық талаптарды қайта қарап, борыштық жүктеме мен қарыздың кіріске қатынасына қойылатын талаптарды күшейтті. Бұл ресми түрде расталған тұрақты табысы жоқ азаматтардың несие алу мүмкіндігін шектейді. Бұған қоса Ұлттық банк пен Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің бірлескен қаулысымен банктік қарыздарға, микрокредиттерге және ипотекалық қарыздарға қатысты жаңа шекті мөлшерлемелер белгіленді. Оның ішінде микрокредиттер бойынша күндік және жылдық есеппен белгіленетін қатаң шекті мөлшерлемелер қарастырылған. Реттеушілер бұл өзгерістердің негізгі мақсаты халықтың шамадан тыс қарызға батуын азайту және төлем қабілетін бағалау кезінде көлеңкелі кірістерді есепке алуды шектеу екенін атап өтеді. Ресми түсіндірмелерде реформалар қаржы жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз ету және финтех қызметтері мен онлайн қарыздар кеңейіп отырған жағдайда тұтынушылық кредит сапасын арттыру шараларымен байланыстырылған.
Несие бұрынғыдай қолжетімді болып қала береді, тек енді оны алу үшін макропруденциялық талаптардан өту керек.
Сайлау кезеңінде жасанды интеллект жасаған контент үшін цифрлық платформалардың жауапкершілігі күшейеді
Қазақстанның Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі сайлау кезеңінде жасанды интеллект көмегімен жасалған контентті тарататын цифрлық платформалардың жауапкершілігіне қатысты түсініктеме берді. Ведомствоның мәлімдеуінше, ел аумағында жұмыс істейтін сервистер жасанды интеллект көмегімен жасалған материалдарға қатысты ұлттық заңнама талаптарын сақтауға міндетті. Оның ішінде мұндай контентті арнайы белгілеу, заң бұзатын материалдарды жою және жалған ақпараттың таралуына жол бермеу талаптары бар. Цифрлық даму министрлігі жасанды интеллектіні реттеудің жаңа тәсілдері сайлау үдерісін және ақпараттық қауіпсіздікті қорғауға, сондай-ақ алгоритмдер арқылы жасалған контентке қатысты ашық әрі түсінікті ережелер қалыптастыруға бағытталғанын атап өтті. Министрлік бұл жұмысты цифрландыру мен инновацияларды дамыту жөніндегі жалпы мемлекеттік саясатпен байланыстырады. Яғни жасанды интеллект шешімдерін пайдалануға болады, алайда олар нақты белгіленген құқықтық талаптар шеңберінде қолданылуы тиіс. Осылайша реттеуші жасанды интеллект саласын сайлау заңнамасы мен цифрлық платформалар қызметі арқылы құқықтық реттеудің жаңа тетіктерін қалыптастырып отыр.
Жасанды интеллектіні қолдануға болады, бірақ абай болған жөн. Алгоритмдер сайлау заңнамасының талаптары өздеріне де қатысты екенін білуі керек.
Цифрлық активтерді дамытуға бағытталған заңнамалық шаралар
Қазақстан Үкіметі мен Ұлттық банк цифрлық активтер индустриясын ынталандыру және дамыту жөніндегі президент жарлығын іске асырып жатыр. Бұл құжат цифрлық активтердің айналымына қатысты жаңа құқықтық тәртіп қалыптастырады. Тиісті нормативтік құжаттарда цифрлық активтер қамтамасыз етілмеген криптовалюталар және цифрлық қаржылық активтер болып бөлінеді. Соңғысына стейблкоиндер мен дәстүрлі қаржы құралдарының токенделген нысандары жатады. Реформаның негізгі бағыттарының бірі цифрлық активтер саласындағы қызмет көрсетушілерді лицензиялау болды. Бұл криптовалюта биржаларын, айырбастау сервистерін және токен шығаратын платформаларды реттелетін құқықтық ортаға енгізуге мүмкіндік береді. Үкімет пен Ұлттық банк сондай-ақ рұқсат етілген стейблкоиндерді трансшекаралық төлемдерде және мемлекеттік облигацияларды токендеу үдерісінде пайдалануға мүмкіндік беруді қарастырды. Бұл қадамдар ұлттық финтех инфрақұрылымын дамыту бағытындағы жұмыстармен байланыстырылады. Реттеушілер реформаны цифрлық активтерді нақты экономикаға енгізудің бір тетігі ретінде қарастырады. Бұл ретте қаржылық тұрақтылықты сақтау және ықтимал тәуекелдерді бақылау басты талаптардың бірі болып қала береді.
Криптовалюта, әрине, қаржылық еркіндік ұғымымен байланысты. Алайда оның алдында лицензиялау, құқықтық тәртіп және белгілі бір деңгейдегі мемлекеттік реттеу тұр.
Қазақстан жасанды интеллект саласындағы стратегиялық мүмкіндіктерін кеңейтіп келеді
Халықаралық алаңда Қазақстан жасанды интеллект технологияларын дамытуға қолайлы стратегиялық мүмкіндіктерін таныстырды. Елдің географиялық орналасуы, энергетикалық әлеуеті және цифрлық инфрақұрылымға инвестиция салуға дайындығы негізгі артықшылықтардың қатарында аталды. Сонымен бірге жасанды интеллектінің күрделі модельдерін оқыту және пайдалану үшін қажетті заманауи деректер орталықтарын, ақпарат сақтау жүйелерін және жоғары жылдамдықты байланыс желілерін дамытуға басымдық беріліп отыр. Цифрлық активтерді, киберқауіпсіздікті және жасанды интеллектіні пайдалануды реттейтін жаңартылған құқықтық база да маңызды фактор саналады. Стратегия шетелдік серіктестерді тартуға және қолданбалы әрі өнеркәсіптік жасанды интеллект саласындағы отандық құзыреттерді дамытуға бағытталған. Осылайша Қазақстан ірі технологиялық нарықтарды байланыстыратын технологиялық көпір ретіндегі орнын нығайтуды көздейді.
Бұдан былай стратегиялық қорлардың қатарында мұнай ғана емес, нейрожелілер де аталатын сияқты.
Қарапайым смартфондарды спутниктік байланысқа тікелей қосу қызметі іске қосылуға дайындалуда
Қазақстанда мобильді телефондарды спутниктік байланысқа тікелей қосу қызметін іске қосу мерзімдері жарияланды. Бұл бастама шалғай өңірлердегі байланыс қамту аясын едәуір кеңейтуге мүмкіндік береді. Технология қарапайым смартфонның дәстүрлі жерүсті ұялы байланыс желісін пайдаланбай-ақ, спутник арқылы тікелей байланысқа шығуына мүмкіндік береді. Пилоттық реттеу кезеңі аяқталғаннан кейін байланыс операторлары қызметті лицензиялауға дайындалуда. Бұл ретте нормативтік құжаттарда байланыс арналарының қауіпсіздігі мен тұрақтылығына қатысты мәселелер де ескерілген. Ауылдық жерлер мен қатынауы қиын өңірлердегі пайдаланушылардың жұмыс, білім алу және төтенше жағдай кезінде желіге тұрақтырақ қосылу мүмкіндігі артады деп күтіледі. Сонымен қатар бұл технология интернетке тұрақты қосылуды қажет ететін заттар интернеті құрылғылары мен түрлі цифрлық сервистер үшін де жаңа мүмкіндіктер ашады.
Енді «байланыс аймағынан тыс жерде болдым» деген сылтау мобильді байланыс тарихының мұрағатына кететін сияқты.
Қазақстанда деректер орталықтары мен жасанды интеллект кластерін біріктіретін ірі экожүйе қалыптасып келеді
Қазақстанда деректерді өңдеу орталықтарының тұтас экожүйесін қалыптастыруға бағытталған ірі инфрақұрылымдық жоба ілгерілеп келеді. Жоба жаңа нысандар салуды және қолданыстағы есептеу қуаттарын жаңғыртуды қамтиды. Қалыптасып келе жатқан экожүйе мемлекеттік ақпараттық жүйелерге, коммерциялық платформаларға, сондай-ақ үлкен деректер мен жасанды интеллектке қатысты ғылыми жобаларға қызмет көрсетуге бағытталған. Сонымен қатар жоғары өнімді есептеу жүйелерін дамытуға және қаржы секторы, өнеркәсіп пен көлік салаларына арналған қолданбалы шешімдер әзірлеуге бағытталған жасанды интеллект кластерін құру жобалары талқылануда. Деректер орталықтарының үздіксіз жұмыс істеуі үшін энергиямен жабдықтаудың сенімділігі мен электр желілерінің тұрақтылығына ерекше назар аударылып отыр. Мұндай инфрақұрылым ішкі ІТ қызметтер нарығына сыртқы платформаларға толық тәуелді болмай, жергілікті технологиялық ресурстарға сүйенуге мүмкіндік береді.
Дала төсінде серверлер алқабын салсаңыз, климаттың өзі де «бұлтты» режимге көшетін сияқты.
Бұл жаңалықтардың мәтіндері жасанды интеллект көмегімен аударылып, жариялауға әзірленді. Материалды дайындау барысында шетелдік және қазақстандық интернет-ресурстардың ақпараты пайдаланылды.
Дереккөз: Хайтек+, 9to5Mac, Reuters, Bloomberg, The Verge, Wired, Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі, Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі, DigitalBusiness.kz, Intelligence, Forbes Kazakhstan, Kapital.kz, Inbusiness.kz, Tengrinews, Ars Technica, IXBT, Check-point.kz, Overclockers, Техкульт, Digital Business, ranking.kz, Euronews, SHAZOO, сондай-ақ Қазақстан Республикасының түрлі министрліктері мен ведомстволарының баспасөз қызметтері ұсынған ақпарат пайдаланылды.
Қосымша материалдар мен сараптамалық шолуларды біздің Telegram арнамыздан оқуға болады.
