Қытайдың Цзянсу аймағында сығылған ауаны пайдаланып энергия сақтайтын ірі жобаның екі қондырғысы іске қосылды. Жергілікті электр желісіне арналған бұл нысан ауқымы мен қызметтік мүмкіндіктеріне байланысты ірі энергия жинақтаушы жүйе ретінде сипатталып отыр.
Нысанның әр қондырғысының қуаты 350 мегаваттқа жетеді. Энергияны түрлендіру тиімділігі 70 пайыздан асады деп күтіледі. Технология электр энергиясына сұраныс төмендейтін кезеңдерде артық қуатты компрессорларды іске қосуға пайдаланады. Компрессорлар ауаны жер астындағы қуыстарға айдап, электр желісіне қосымша қуат қажет болғанға дейін сақтайды. Сұраныс шарықтаған кезде сығылған ауа сыртқа шығарылып, турбиналарды айналдыру арқылы электр энергиясын өндіруге жұмсалады.
Энергияны сақтау үшін тереңде орналасқан тұз қабаттарындағы қуыстар пайдаланылады. Тұздың тығыз әрі ауа өткізгіштігі өте төмен болуы ауаның ұзақ уақыт бойы сыртқа шығып кетпеуіне мүмкіндік береді. Электр энергиясына сұраныс азайған кезде артық қуат ауаны 130 атмосферадан жоғары қысымға дейін сығып, кейін оны жерасты қуыстарына айдайды.
Электр энергиясына сұраныс артқан кезде жерасты қуыстарында сақталған ауа қайта шығарылып, электр өндіретін жүйеге беріледі. Ауаны сығу кезінде бөлінген жылу да сыртқа жіберілмей, жинақталып, кейін қайта пайдаланылады. Осы тәсіл энергияның босқа шығындалуын азайтуға мүмкіндік береді.
Жылуды басқару жүйесінде сығылған ауадан энергия өндіру саласында Азиядағы ең ірі матрицалық жылу жинақтау қоймасы қолданылған. Жоба үздіксіз жұмыс істеуге мүмкіндік беретін ірі газ өңдеу жүйесімен және Қытайдағы жеке орналасқан ең ірі газ қабылдау әрі айдау ұңғымасымен де жабдықталған. Ұңғыма арқылы сағатына 2 миллион 160 мың текше метрге дейін ауа өткізуге болады. Ұңғымаға арнайы коррозиядан қорғау және герметизациялау жұмыстары жүргізілген. Бұл шаралар нысанның ұзақ мерзім бойы жұмыс істеуін қамтамасыз етіп, ауа шығу қаупін азайтуға бағытталған.
Электр энергиясына сұраныстың өсуі және жаңартылатын энергия көздерінің үлесінің артуы Қытайды тұз қабаттарындағы жерасты қуыстарын энергия сақтау мақсатында кеңінен пайдалануға итермелеп отыр. Басқару орталығында операторлар жер үстіндегі жабдықтар мен жерасты қуыстарынан түсетін мәліметтерді нақты уақыт режимінде бақылап отырады. Жерасты қуыстары шамамен 1000 метр тереңдікте орналасқан.
Дереккөз: CGTN
Қосымша материалдар мен сараптамалық шолуларды біздің Telegram арнамыздан оқуға болады.
